Проблемот со кафето навечер не е само тоа што не можеш да заспиеш – туку тоа што и кога ќе заспиеш, мозокот всушност не се одмора како што мислиш. Истражувачи од Медицинскиот универзитет во Вроцлав открија дека кофеинот го менува самиот начин на кој мозокот спие, а не само дали спие. И токму тоа е поопасно, затоа што не го забележуваш.

Клучниот поим е плиток сон. Телото може да помине осум часови во кревет, а мозокот да не се обнови целосно – и човекот да нема поим за тоа, бидејќи нема очигледен симптом како несоница. Спиеш колку треба по часовник, се будиш уморен, и не знаеш зошто. Одговорот можеби е во шолјата што си ја испил попладне.

Истражувачите користеле електроенцефалографија – снимање на мозочната активност – за да го измерат квалитетот на сонот подлабоко од површината. „ЕЕГ ни овозможува да видиме не само дали човекот спие, туку како спие мозокот”, објаснува професорката Доната Курпас. Анализата покажала намалена активност на бавните бранови, важен показател за длабочината и обновувачката моќ на сонот.

Но тука истражувањето не паѓа во лесната замка да каже „кафето е лошо”. Напротив. Ефектите многу зависат од возраста, метаболизмот, здравјето, нивото на стрес и личната чувствителност – утринското кафе за некого може да биде исто толку проблематично колку вечерното за друг. „Кофеинот не е ни добар ни лош”, вели Курпас, „туку биолошки активна супстанца чии ефекти зависат од дозата, времето од денот, возраста, начинот на живот, квалитетот на сонот и личната чувствителност.” Со други зборови: не прашувај дали кафето ти штети, прашувај кога и колку – одговорот е различен за секого.