NATO, baza e arkitekturës perëndimore të sigurisë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, ballafaqohet me krizën më të thellë në historinë e saj, veçanërisht pas deklaratave të fundit të presidentit amerikan Donald Trump.

Trump i quajti anëtarët e NATO-s "frikacakë" dhe porositi se "do të mbajë mend" kush refuzoi të marrë pjesë në operacionet kundër Iranit. "Pa SHBA-të, NATO është tigër letre", shkroi ai, duke i kritikuar aleatët se nuk ndihmojnë në hapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Neni 5, që parashikon mbrojtje kolektive, u aktivizua vetëm njëherë në histori - pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, kur aleatët europianë kolektivisht i mbrojtën SHBA-të. Sot ekziston dyshim serioz nëse Uashingtoni do ta bënte të njëjtën gjë për aleatët e vet.

Analisti i sigurisë Bozho Kovaçeviç deklaroi se SHBA-të nuk do t'i mbronin pa kushte anëtarët e NATO-s, por çdo vendim do ta vlerësonin nëpër prizmën e interesave kombëtare. Trump në fakt zbuloi qëndrimin amerikan - NATO funksionon si instrument që kryesisht u shërben interesave amerikane.

Europa tashmë i forcon kapacitetet e pavarura mbrojtëse me iniciativën ReArm Europe me vlerë 800 miliardë euro, zgjerimin e parandalimit bërthamor francez dhe rritjen e ndjeshme të buxheteve të mbrojtjes nëpër vendet-anëtare.