Skip to content

A e kopjon Trump teorinë e të çmendurit të Niksonit në diplomacinë me Iranin?

1 min. lexim
Shpërndaj

Presidenti Trump prej kohësh e ka admiruar Richard Niksonin, edhe përkundër skandalit Uotërgejt dhe dorëheqjes pasardhëse. Tani ky admirim mori një dimension të ri - duke kërcënuar se do ta "fshijë Iranin si civilizim" para se të tërhiqej kur Teherani u pajtua ta hapë Ngushticën e Hormuzit.

Kjo qasje e pasqyron "teorinë e të çmendurit" të Niksonit në diplomaci - koncept ku kundërshtari bindet se jeni të paparashikueshëm dhe të gatshëm të bëni gjithçka për t'i arritur qëllimet, me çka e detyroni në lëshime që përndryshe nuk do t'i pranonte.

Gjatë një shëtitjeje me shefin e ardhshëm të kabinetit Bob Haldeman në 1968, Niksoni e kishte artikuluar këtë strategji: "Unë e quaj teorinë e të çmendurit, Bob. Dua që Vietnami i Veriut të besojë se kam arritur në pikën ku mund të bëj gjithçka për ta ndalur luftën." Më vonë u kishte urdhëruar bashkëpunëtorëve t'u transmetojnë përfaqësuesve sovjetikë se lideri i tyre është "pak i paqëndrueshëm".

Kritikët theksojnë se strategjia e Niksonit në Vietnam rezultoi me bombardimin shkatërrues të Hanoit në Krishtlindje 1972, ndërsa kushtet e paqes ishin pothuajse identike me ato para bombardimit. Paralele e ngjashme shihet edhe tani - Teherani u pajtua ta hapë Hormuzin, por ngarkon 2 milionë dollarë për anije, gjë që do të thotë se financiarisht përfiton më shumë se kurrë.

"Duke mos arritur sukses të qartë në këtë konflikt, ndoshta kërkon një potez të rëndësishëm që do t'i mundësojë të tërhiqet dhe të shpallë fitore", vlerëson Ali Vaez, drejtor i programit për Iranin pranë Grupit Ndërkombëtar të Krizave. Pyetja është: sa herë kjo taktikë mund t'ju nxjerrë nga problemet e vetëkrijuara?