Skip to content

8 Marsi — 15 raste dhune për një muaj: realiteti në Maqedoni para Ditës së Gruas

1 min. lexim
Shpërndaj

Dita Ndërkombëtare e Gruas, e cila shënohet çdo vit më 8 mars, ka origjinën e saj nga protesta e punëtoreve tekstile në Nju Jork që në vitin 1857 kërkuan të drejta më të mëdha. Data nuk u standardizua deri në vitin 1917, kur protesta feministe ruse nën motën "Bukë dhe Paqe" — duke kërkuar ushqim dhe fund të Luftës së Parë Botërore — u bë simbol i rezistencës femërore. Kombet e Bashkuara filluan ta shënojnë ditën në vitin 1975, dhe dy vjet më vonë e shpallën si ditë ndërkombëtare kushtuar të drejtave të grave dhe paqes botërore.

Me kalimin e dekadave, data u shndërrua nga politike në komerciale — ditë lulesh dhe dhuratash në vend të ditës së kërkesave për barazi. Një pjesë e aktivisteve mendon se ky transformim e holloi mesazhin thelbësor të lëvizjes dhe e shkëputi ditën nga konteksti historik i luftës për të drejtat e punëtorëve dhe grave.

Konteksti maqedonas e bën këtë temë veçanërisht të dhimbshme: në vetëm një muaj para 8 Marsit u dokumentuan të paktën 15 raste dhune ndaj grave, duke përfshirë sulme fizike, përdhunim, ndalim pa mundësi kontakti me jashtë dhe vrasje. Ndër to është tragjedia në lagjen e Shkupit Taftalixhe, ku një grua 31-vjeçare dhe vajza e saj gjashtëvjeçare humbën jetën pas rënies nga ballkoni — familje që kishte raportuar më parë dhunë në familje.

Kërkimet e Kombeve të Bashkuara tregojnë se rreth 45 përqind e grave në Maqedoninë e Veriut kanë përjetuar dhunë nga partneri në ndonjë moment, megjithëse vetëm një pjesë e vogël i raporton rastet. Aktivistët vërejnë se numrat e raportuar janë vetëm maja e ajsbergut.

Sot, në Shkup dhe dhjetëra qytete europiane, qytetarët do të dalin në marshimet e 8 Marsit nën motën "Të drejta, drejtësi, veprim për të gjitha gratë dhe vajzat" — protestë që kërkon të kthejë 8 Marsin sërish në sferën e kërkesave politike për ndryshim dhe llogaridhënie.