Skip to content

Buxhet prej 7,2 miliardë eurosh, plus rreth 2 miliardë për borxhe të vjetra: Maqedonia në 2027 merr hua për të kthyer huanë

1 min. lexim
Shpërndaj
Buxhet prej 7,2 miliardë eurosh, plus rreth 2 miliardë për borxhe të vjetra: Maqedonia në 2027 merr hua për të kthyer huanë

Ministrja e Financave Gordana Dimitrieska-Koçoska e quajti buxhetin për vitin 2027 një nga më të vështirët deri tani. Është e vështirë të mos pajtohesh me të. Buxheti është projektuar në 7,2 miliardë euro, dhe përveç gjithçkaje që duhet të paguajë, shteti gjatë vitit duhet të mbledhë edhe rreth dy miliardë euro vetëm për kthimin dhe rinovimin e borxheve të vjetra.

Marrim hua për të kthyer huanë

Sipas Projektbuxhetit, të hyrat janë planifikuar në 395,4 miliardë denarë, ndërsa shpenzimet në 440,4 miliardë. Diferenca prej 45 miliardë denarësh, rreth 732 milionë euro, do të mbulohet kryesisht me huamarrje. Kësaj i shtohen 124,6 miliardë denarë detyrime për borxhin ekzistues që maturohen në vitin 2027, nga të cilat 46,5 miliardë ndaj kreditorëve dhe investitorëve të huaj.

Zëri më i madh i veçantë është eurobondi prej 500 milionë eurosh i emetuar në mars 2023. Katër vjet më vonë, i gjithë principali vjen për pagesë. Një pjesë e madhe e detyrimeve janë edhe letrat me vlerë shtetërore njëvjeçare në shumë prej 60 miliardë denarësh, të cilat shteti planifikon t’i rinovojë me të reja. Për të gjitha këto, jashtë vendit planifikohet një huamarrje e re prej 86,8 miliardë denarësh, rreth 1,41 miliardë euro.

Borxhi publik në vitin 2027, sipas Ministrisë së Financave, do të arrijë 12,3 miliardë euro, ose 59,7 për qind të bruto produktit vendor. Kjo është vetëm 0,3 pikë përqindjeje nën pragun prej 60 për qind, të njohur nga kriteret e Mastrihtit.

Më shumë për paga, pensione dhe gjyqësor

Ministrja thotë se edhe në kushte të tilla ka rritje. Zëri për paga rritet 6,6 për qind, ose për 3,5 miliardë denarë, pensionet 4,8 për qind. Buxheti i gjyqësorit rritet 19 për qind, i Prokurorisë Publike 9 për qind, me 200 punësime të reja. Për mbrojtjen ndahen 2 për qind e BPV-së. Normat tatimore, sipas programit të Qeverisë, nuk do të ndryshojnë, ndërsa rritja e të hyrave tatimore është projektuar në 6,4 për qind.

Opozita sheh një tablo tjetër. Lideri i LSDM-së, Venko Filipçe, pohon se nuk ka para të mjaftueshme për rritjen e pagave në shëndetësi dhe arsim dhe paralajmëron për borxhet e shtetit ndaj ekonomisë, rreth 70 milionë euro bashkë me detyrimet për kthimin e TVSH-së, gjë që mund të sjellë mungesë likuiditeti te kompanitë. Në projektbuxhet janë paraqitur rreth 300 amendamente.

Kur borxhet e vjetra kthehen me borxhe të reja, borxhi nuk zhduket. Shtyhet për vitet në vijim, me kushte të reja dhe me kamata të reja. Sa gjatë mund të ecet buzë kufirit prej 60 për qind, dhe çfarë do të mbetet për spitalet dhe shkollat nëse rriten kamatat?