Skip to content

„Truri im po hyn në regjimin e krahasimit“: fjalia që ta kthen kontrollin kur jetët e të tjerëve në rrjete ta prishin ditën

0 min. lexim
Shpërndaj

E hap aplikacionin për pesë minuta pushim dhe e mbyll me ndjenjën se po mbetesh prapa. Dikush bleu banesë, dikush vrapoi maratonë, dikush është në det në nëntor. Ti je në kanape me kafe të ftohur. Nëse të duket e njohur, nuk do të thotë se je i pasigurt ose pa karakter: truri yt punon pikërisht ashtu siç është ndërtuar.

Catalina Hoffmann, terapiste okupacionale që më shumë se njëzet vjet studion stërvitjen e trurit, shpjegon se krahasimi dikur ishte mjet mbijetese. Të dije ku qëndron në grup do të thoshte siguri dhe përkatësi, ndërsa truri primitiv mbetjen prapa e përjetonte si kërcënim të vërtetë. Ai mekanizëm është aktiv edhe sot, vetëm se tani e ndezim pa ndërprerje, me imazhe që rrallë janë reale.

Kur krahasohemi nga pozita e mungesës, aktivizohen korteksi cingular i përparmë dhe insula, pjesët e trurit të lidhura me dhimbjen sociale dhe ndjenjën e kërcënimit. Lirohet një dozë e vogël kortizoli, hormoni i stresit, ndërsa sinjalet e shpërblimit dhe kënaqësisë bien. E përsëritur çdo ditë në autopilot, kjo bëhet ajo që Hoffmann e quan „zhurmë mendore“: një zë i brendshëm që vazhdimisht kërkon më shumë dhe e harxhon energjinë që të duhet për të tashmen.

Kurthi është te vetë masa. Dyshimet, lodhjen dhe frikën tonë i shohim nga brenda, ndërsa momentet më të mira të të tjerëve na servohen nga jashtë, të prera dhe të filtruara. Është si të lëvizësh nëpër një qytet me hartën e dikujt tjetër: secili ka ritmin e vet, pikën e vet të nisjes dhe rrethanat e veta. Krahasimi toksik të paralizon, sepse të shtyn drejt qëllimeve që nuk vijnë nga ti, por nga nevoja për t'u përshtatur ose për të dëshmuar diçka.

Hoffmann propozon katër hapa. E para, kape momentin dhe emërtoje: ndalu tre sekonda dhe thuaj me zë ose shkruaj „Truri im po hyn në regjimin e krahasimit“. Vetë vëzhgimi i mendimit nga jashtë e zvogëlon forcën e tij emocionale dhe ia kthen kontrollin korteksit prefrontal, pjesës racionale të trurit. E dyta, agjërim nga vitrinat e të tjerëve: profilet pas të cilave ndihesh bosh dhe vetëkritik çaktivizoji për dy javë. Ashtu siç kujdesesh çfarë ha, kujdesu edhe çfarë shikon.

E treta, krahasohu vetëm me veten e së kaluarës: çfarë mësove këtë vit, çfarë kapërceve, ku je më i butë me veten. Sipas Hoffmann, kështu truri mëson të lirojë dopaminë të lidhur me përparim të vërtetë personal. E katërta, pesë minuta heshtje çdo ditë, pa ekran, me vëmendje te frymëmarrja dhe te tri gjëra konkrete për të cilat je mirënjohës.

Asgjë nga këto nuk do ta fshijë dëshirën për të hedhur një sy në jetën e tjetrit. Por vlera e një njeriu nuk varet nga ajo nëse është para dikujt në orarin e tjetrit. Aplikacionet janë bërë që të të mbajnë sa më gjatë para ekranit. A është qetësia jote në listën e tyre të prioriteteve?