Qeveria nuk do të tërhiqet nga iniciativat për qendra të dhënash. Kryeministri Hristijan Mickoski e ka përsëritur këtë disa herë, ndërsa shifrat që ofron janë të mëdha: një nga projektet e mundshme do të fillonte me investim prej së paku 100 milionë dollarësh, me mundësi që vlera totale të kalojë 500 milionë dollarë. Qeveria, thotë ai, tashmë bisedon me disa kompani.

Ambicia është që Maqedonia të bëhet qendër rajonale për shërbime digjitale, me kapital të huaj, vende pune të specializuara dhe kompani vendase të TIK-ut të përfshira në ndërtim. Kryeministri paralajmëron se kapacitetet e reja me gaz mund të sigurojnë rrymë edhe për një pjesë të qendrave të ardhshme.

Uji - pyetja që nuk zhduket

Mosmarrëveshja kryesore në publik është ftohja. Qendrat e të dhënave harxhojnë sasi të mëdha rryme dhe, varësisht nga teknologjia, uji. Qeveria paralajmëron zgjidhje moderne - ftohje me ajër dhe me freon, ndërsa te sistemet me ujë qarqe të mbyllura me riqarkullim. Ministri për transformim digjital, Stefan Andonovski, thotë se uji për qendrat e mundshme të mëdha do të ishte ujë teknik nga burime nëntokësore, jo nga Vardari apo nga ujësjellësi. Qeveria pohon gjithashtu se asnjë investim privat nuk do të ketë përparësi ndaj furnizimit të qytetarëve me rrymë dhe ujë.

Tingëllon mirë. Por këto janë siguri verbale, jo shifra. Sa ujë, sa megavatë, çfarë ndikimi mbi ujërat nëntokësore - kjo duhet të dihet për çdo projekt konkret, para se të nënshkruhet, jo pas. Paralelisht, shteti po ndërton edhe Qendrën e vet Kombëtare të të Dhënave, të planifikuar me fuqi nën një megavat.

Opozita shkon më tej dhe e akuzon pushtetin se e trajton shtetin si plaçkë, duke vënë në rrezik ujin, tokën dhe shëndetin e vendbanimeve të tëra. Nga pushteti përgjigjen se do të tërhiqeshin nëse ekziston qoftë edhe mundësia më e vogël e dëmit. Partia DOM, nga ana e saj, thotë se debati nuk është pro apo kundër teknologjisë: „Nuk mjafton të thuhet se procesi është „i pakthyeshëm“ ose se Qeveria nuk do të tërhiqet. Duhet që kushtet dhe kriteret të vendosen paraprakisht dhe të jenë qartë të njohura“, porosisin nga atje, duke kërkuar të dihet qartë kush do të mbajë përgjegjësi nëse shfaqen pasoja negative.

Ky është thelbi. Investitorët në projekte të tilla vijnë me kushtet dhe afatet e tyre. Pyetja është nëse shteti do t'i vendosë rregullat para kontratës së parë, apo do t'i shkruajë pasi të ndizen makineritë?