I ndërron dietat njërën pas tjetrës. Pa gluten, pa sheqer, pa produkte qumështi, pastaj nutricionist, analiza, suplemente dhe protokolle „kundër inflamacionit“. E lodhja mbetet, fryrja shfaqet pa shkak të dukshëm, tretja është e rëndë, ndërsa për dobësinë e përgjithshme nuk di as si ta përshkruash. Psikologia Raquel Córdoba ka një përgjigje të pakëndshme: ndoshta problemi nuk është vetëm në atë që ha, por edhe në mënyrën si jeton.

Së pari, ajo që çdo profesionist serioz duhet ta thotë: kur diçka fizikisht nuk është në rregull, „duhet shkuar te mjeku dhe bërë ekzaminimet e nevojshme për të përjashtuar shkaqet organike“. Problemi, sipas saj, lind kur ndalemi aty. „Harrojmë ta vëzhgojmë veten në tërësi. Gjendja jonë psikologjike dhe emocionale mund të ndikojë në mirëqenien fizike. Ajo që mendojmë, ndiejmë dhe jetojmë ka pasqyrim në organizëm.“

Mekanizmi nuk është mistikë. Kur sistemi nervor është vazhdimisht i aktivizuar, për shembull për shkak të stresit intensiv dhe të zgjatur, aktivizohen përgjigje fiziologjike, ndër to edhe boshti hipotalamus-hipofizë-gjëndra mbiveshkore. Organizmi përgatitet t'i përgjigjet diçkaje që e interpreton si kërcënim ose kërkesë. Córdoba këtë e krahason me një automjet që vazhdimisht ngasët me më shumë rrotullime se sa mund të durojë: për një kohë duron, pastaj fillon ta ndiejë mundimin. „Mund të shfaqen lodhje, tension muskulor, probleme me gjumin, çrregullime në tretje, dhimbje ose simptoma të tjera të lidhura me stresin e zgjatur.“ Dhe menjëherë shton një rezervë që ia vlen të mbahet mend: kjo nuk do të thotë se emocionet vetvetiu janë shkaku i ndonjë shqetësimi ose sëmundjeje.

Shëndeti, thotë ajo, është gjithmonë shumëfaktorial: gjenetika, zakonet, gjumi, ushqimi, lëvizja, kushtet e jetesës, mjedisi, marrëdhëniet dhe gjendja psikologjike gërshetohen. Nuk bëhet fjalë që sëmundja fizike të reduktohet në problem emocional, por që të zgjerohet fokusi. Ndoshta shumë gjatë pyesim çfarë të heqim nga ushqimi, e shumë pak - çfarë na tepron, ose çfarë na mungon, në jetë. „Mendja ndonjëherë na gënjen, por trupi gjithmonë e thotë të vërtetën“, thotë psikologia. Mund ta bindim veten se nuk është asgjë e tmerrshme dhe se duhet të durojmë, ndërsa organizmi vazhdon të reagojë ndaj një situate që e përjeton si stresuese. Sa herë e ke dëgjuar këshillën „duro, do të kalojë“?

Këtu hyjnë njerëzit dhe rrethanat. Një punë ku të trajtojnë keq, marrëdhënie të dhunshme, një shtëpi ku nuk mund të pushosh, grindje të vazhdueshme familjare, miqësi që dëmtojnë - e gjithë kjo mund ta mbajë organizmin nën stres të madh. „Kur mbajmë marrëdhënie që na detyrojnë të jetojmë nën një burim të vazhdueshëm stresi, frike ose shqetësimi, mund të fillojmë ngadalë të shuhemi“, shpjegon Córdoba. Gjendja emocionale atëherë mund të shprehet edhe përmes trupit, dukuri e njohur si somatizim. Në ordinancë, thotë ajo, shpesh sheh njerëz te të cilët shqetësimet fizike shkojnë dorë për dore me vështirësi të madhe për të vendosur kufij. Njerëz që me vite heshtin, durojnë dhe pranojnë.

Rruga e saj ka tre hapa. Së pari, njohja e vetvetes: të mësosh t'i njohësh emocionet, mendimet dhe reagimet e tua trupore dhe të pyesësh veten çfarë po të ndodh dhe çfarë të nevojitet. Së dyti, rregullimi emocional: jo të pushosh së ndieri frikë, trishtim, zemërim ose faj, por të dish çfarë të bësh me to, që të mos duhet vazhdimisht t'i shtypësh, të ikësh prej tyre ose të të vërshojnë. Së treti, veprimi - dhe këtu janë kufijtë: të thuash „jo“, të kërkosh ndihmë, të largohesh nga situatat kur mundesh dhe të thuash çfarë të nevojitet. „Vendosja e kufijve nuk është refuzim i të tjerëve. Shpesh është ndalim i refuzimit të vetvetes“, thotë ajo.

Córdoba megjithatë nuk shet iluzione. Jo çdokush mund ta lërë menjëherë punën, të ndërrojë banesë, të ndërpresë një lidhje familjare ose të dalë nga një situatë e vështirë financiare. Por mund të fillojë ta njohë çfarë po i ndodh dhe të pushojë së normalizuari vuajtjen. Lista e saj është modeste: marrëdhënie cilësore me njerëz para të cilëve nuk duhet të mbrohesh, ndjenjë përkatësie, qoftë edhe ora e qeramikës të martën, pushim para rraskapitjes, lëvizje pa palestër të detyrueshme, ushqim pa faj dhe kënaqësi që nuk është shpërblim për produktivitetin, por nevojë.

Dhe edhe diçka: durimi. Jetojmë të rrethuar nga urgjenca - mesazhe që u përgjigjemi menjëherë, porosi që arrijnë të nesërmen, video prej disa sekondash. „Nuk jemi krijuar të jetojmë vazhdimisht në gjendje urgjence“, thotë psikologia. Receta e saj tingëllon gati rebele: të shëtisësh pa nxitim, të flesh, të mërzitesh, të presësh, të gatuash, të bisedosh pa e parë telefonin. Dhe ta dëgjosh atë që ndien - para se trupi të duhet ta bërtasë.