Presidenti serb Aleksandar Vuçiq u ngjit në foltoren e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së dhe e akuzoi bashkësinë ndërkombëtare për standarde të dyfishta ndaj Serbisë. Dëshmia kryesore është ajo që e di kushdo që e ka dëgjuar Vuçiqin të paktën një herë: Kosova.

„Do të bëhet krejtësisht e qartë kush dhe kur e hapi kutinë e Pandorës së mosrespektimit të Kartës së OKB-së dhe kur bota mori një rrugë krejtësisht të gabuar“, tha ai. Teza e tij qendrore: fuqitë më të mëdha perëndimore, me njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe me ndërhyrjen e NATO-s kundër RF të Jugosllavisë së atëhershme në vitin 1999, krijuan një precedent që e dobësoi rendin ndërkombëtar.

Standarde të dyfishta - por të kujt?

Vuçiq përsëriti se Serbia nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe se bashkësia ndërkombëtare e interpreton ndryshe parimin e integritetit territorial kur bëhet fjalë për Serbinë. Serbia, njëkohësisht, e mbështet tërësinë territoriale të Ukrainës - por Beogradi nuk vendosi sanksione ndaj Moskës për shkak të pushtimit të Ukrainës dhe mban marrëdhënie të ngushta me Rusinë dhe Kinën. Kur Vuçiq flet për standarde të dyfishta, pasqyra është gjithmonë e kthyer nga të tjerët.

Foli edhe për pozitën e serbëve në Kosovë dhe sërish insistoi për formimin e Asociacionit të komunave serbe, të parashikuar me marrëveshjet mes Beogradit dhe Prishtinës të arritura me ndërmjetësimin e BE-së. Serbia, pohoi ai, kishte nënshkruar marrëveshje të shumta që palët e tjera dhe garantuesit e tyre ndërkombëtarë nuk i zbatuan plotësisht.

Haga, mjalti dhe qumështi

Vuçiq pohoi se Beogradi me dekada i kishte përmbushur kërkesat e bashkësisë ndërkombëtare, përfshirë bashkëpunimin me Tribunalin e Hagës, por në këmbim nuk mori atë që iu premtua. „Na shpjegonin se duhet t'i dorëzojmë njerëzit tanë në Tribunalin e Hagës, e pastaj do të rrjedhë mjaltë e qumësht dhe do të lulëzojnë lulet. Ne i dorëzonim, e nuk morëm asgjë“, tha ai. Tribunali i Hagës, të kujtojmë, gjykonte për krime lufte.

Pastaj erdhi Trampi. Serbia, tha Vuçiq, te presidenti amerikan sheh shans për vendosjen e një „rendi botëror më të drejtë“. Serbia ishte „shkelur“, por jo mundur, „u ngrit nga hiri si feniks“ dhe tani është „shembull se si ruhet rendi ndërkombëtar“. Njeriu që në të njëjtin fjalim ankohej për fuqitë perëndimore që e dobësuan rendin ndërkombëtar, shpëtimin e kërkon te presidenti i më të fortës prej tyre.

Goditje ndaj Kroacisë

Pjesa më e ashpër ishte rezervuar për fqinjët. „Neve në Serbi na vjen më rëndë kur në rrethinën tonë shohim trashëgiminë e nazizmit të ngritur në nivel të respektit shoqëror në Republikën e Kroacisë, e cila krenohet me të kaluarën e saj naziste dhe me përdorimin e parullave dhe simboleve naziste sot“, tha Vuçiq. Sipas tij, serbët, të cilët vuajtën më së shumti nga dora naziste, nuk mund ta pranojnë ringjalljen e fantazmave të së kaluarës përgjegjëse për vdekjen e qindra mijëra serbëve, hebrenjve dhe romëve në kampe si Jasenovci. Prandaj, shtoi ai, „mësimet morale që vijnë nga burime të tilla janë krejtësisht të papranueshme“.

Mes Beogradit dhe Zagrebit një retorikë e tillë nuk është e re. E re është skena në të cilën u shqiptua. A është Asambleja e Përgjithshme e OKB-së vend për llogaritje rajonale, apo vetëm skena më e madhe e mundshme për publikun në shtëpi?

Mes Brukselit dhe Jugut Global

Vuçiq e përshkroi Serbinë si vend që mbetet në rrugën evropiane, por dëshiron të ruajë marrëdhënie të ngushta me vendet e Azisë, Afrikës dhe Jugut Global dhe të bisedojë me të gjitha fuqitë e mëdha. Në Nju Jork u takua edhe me përfaqësuesen e lartë të BE-së, Kaja Kallas, e cila pas takimeve të veçanta me të dhe me kryeministrin e Kosovës Albin Kurti porositi se normalizimi mes Beogradit dhe Prishtinës duhet të përshpejtohet dhe se marrëveshjet e arritura tashmë duhet të zbatohen. Serbia formalisht mbetet kandidate për anëtarësim në BE. Sa mund të zgjasë një kandidaturë „formale“, në Shkup dihet më mirë se kudo tjetër.