Skip to content

Rahim ağzı kanseri olan en genç hasta 18 yaşında, organize tarama ise hedef kitledeki kadınların en fazla yüzde 15,5'ine ulaştı

1 dk okuma
Paylaş
Rahim ağzı kanseri olan en genç hasta 18 yaşında, organize tarama ise hedef kitledeki kadınların en fazla yüzde 15,5'ine ulaştı

Dünya Rahim Ağzı Kanserini Ortadan Kaldırma Günü olan 17 Kasım'da jinekologlar, her ebeveynin duyması gereken bir rakam paylaştı: Makedonya'da rahim ağzı kanseri olan en genç hasta sadece 18 yaşında. Makedonya Jinekologlar ve Obstetrisyenler Derneği (MAGO) Başkanı Prof. Dr. Gligor Tofoski, "Aşılama ve hastalığı en erken evrelerde tespit edeceğimiz aktif tarama sayesinde, rahim ağzı kanserinin geçmişte kalacağı bir topluma ulaşabiliriz" dedi.

Sistem şimdilik o geçmişi inşa etmiyor. Devlet Denetim Kurumu, 7 Nisan 2026'da yayımlanan raporunda 2021-2024 yılları arasında organize taramanın hedef nüfusun sadece yüzde 10,3 ile 15,5'ini kapsadığını tespit etti. PAP testi yaptırması gereken kadınlar sistematik olarak yeterince takip edilmiyor, kimin davet edildiğine ve kimin muayene olduğuna dair eksiksiz bir kayıt da yok.

Aşıda da tablo benzer. HPV aşısı 2009'dan beri aşı takviminde, 2024'ten beri de erkek çocuklara da sunuluyor. 2024'te virüsün dokuz tipine karşı koruyan dokuz değerlikli aşı da uygulamaya girdi. Halk Sağlığı Enstitüsü'ne göre 2025'te iki dozla aşılanma oranı, gereken yüzde 95'e karşı yüzde 51,5 oldu. Mutlak rakamlarla, hedef nüfustaki 8.224 çocuk iki dozu almadı.

Ebeveyn gruplarında kızların aşılanması için hatırlatmalar paylaşılıyor, erkek çocuklardan ise neredeyse kimse söz etmiyor. Jinekolog Kostadinka Gyurovska, "İki cinsiyetin de aşılanmasıyla virüsün bulaşma zinciri kırılıyor ve tüm nüfus korunuyor" diye açıklıyor.

Aile jinekoloğu Emilija Traykovska, birçok kadının jinekoloğa ancak bir sorun hissettiğinde ya da hamile kaldığında gittiği uyarısında bulunuyor. "Rahim ağzındaki kanser öncesi lezyonlar ağrı yapmaz ve kadının fark edebileceği belirtilere yol açmaz" diyor.

Aşı ücretsiz. Tarama var. Eksik olan, kadınların kendiliğinden gelmesini beklemek yerine onları davet eden bir sistem ve HPV'nin cinsiyet seçmediğini anlayan ebeveynler. Bunun değişmesi için daha kaç yıl bekleyeceğiz?