Pothuajse çdo e dhjeta cigare që pihet në Bashkimin Evropian vjen nga tregu i zi, ndërsa humbja vjetore për buxhetet e BE-së dhe të shteteve anëtare vlerësohet në rreth 13 miliardë euro. Ky është përfundimi i raportit të ri të Gjykatës Evropiane të Auditorëve. Sipas të dhënave që citon, cigaret ilegale në vitin 2023 përbënin rreth 8,8 për qind të konsumit të përgjithshëm në Union.

Ndryshimi është se ku prodhohen. Kontrabanda vazhdon të ekzistojë, por prodhimi ilegal gjithnjë e më shpesh zhvendoset brenda vetë Unionit, pranë blerësve. Në Belgjikë, në shkurt 2025, u mbyll një fabrikë në Lommel që punonte 24 orë në ditë, me katër linja me nga rreth një milion cigare në orë. Në shtator të këtij viti ra edhe një tjetër pranë Ninove - e dymbëdhjeta në Belgjikë që nga fillimi i vitit. Në Spanjë, në fabrikën më të madhe të zbuluar deri më tani, u sekuestruan rreth tre milionë pako me vlerë 15 milionë euro dhe u arrestuan 20 persona.

„Kriminelët e përfshirë në tregtinë ilegale të duhanit kanë sukses jo sepse Evropës i mungojnë ligjet, por sepse ende ka boshllëqe në koordinim, shkëmbim informacionesh dhe zbatim“, deklaroi Petri Sarvamaa nga Gjykata Evropiane e Auditorëve.

Edhe Maqedonia është në hartë

Studimi i KPMG për vitin 2025 tregon se Maqedonia ka pjesë më të ulët të cigareve ilegale se shumë tregje evropiane, por ajo rritet: rreth 3,6 për qind e konsumit, 1,3 pikë përqindjeje më shumë se në 2024. Një pamje më konkrete jep operacioni „Filter“ i Drejtorisë Doganore: shtatë raste kontrabande të organizuar, rreth 70 milionë cigare të hedhura ilegalisht në qarkullim dhe mbi gjashtë milionë euro detyrime të shmangura ndaj shtetit.

Detaji më i pakëndshëm i „Filter“ është lista e të përfshirëve. Përveç kompanive të transportit dhe importit dhe personave fizikë, rasti përfshiu edhe nëpunës policorë dhe doganorë. Auditorët evropianë kërkojnë koordinim më të mirë mes institucioneve. Te ne pyetja është më themelore - me kë saktësisht të koordinohesh, kur në kontrabandë janë të përfshirë edhe njerëz nga institucionet që duhet ta ndalojnë?