Rreth dhjetë ditë para fillimit të sezonit të ngrohjes, kryetari i Komisionit Rregullator të Energjisë, Aco Ristov, paralajmëroi hapur se Maqedoninë e pret një „sezon ngrohjeje turbulent“ nëse çmimi i lartë i gazit natyror në bursa mbetet. Problemi është aritmetikë e thjeshtë.

Kur KRE i formoi çmimet e energjisë termike që vlejnë nga 1 gushti, gazi u llogarit me rreth 40 euro për megavat-orë. „Sot në bursa është tashmë 70-72, ka qenë edhe deri në 80“, tha Ristov. Ngrohja për familjet tashmë është shtrenjtuar mesatarisht për 5,96 për qind - dhe në atë llogari çmimi i sotëm i gazit nuk është përfshirë fare.

Për momentin kompanitë që prodhojnë dhe shpërndajnë nxehtësi nuk e ndiejnë goditjen, sepse ende nuk kanë filluar të harxhojnë gaz. „Për rreth dhjetë ditë fillon sezoni i ngrohjes dhe nëse tregu nuk qetësohet, ato me siguri do të kërkojnë nga ne ndërhyrje në kalkulime“, tha Ristov. Llogaritja e re, shtoi ai, automatikisht nuk do të thotë shtrenjtim i ri. Sa herë deri tani një llogaritje e re ka përfunduar me faturë më të ulët për ngrohjen?

Rregullatori po mendon edhe për ndryshim të metodologjisë: çmimi i gazit të lidhet me një çmim referues të bursës, si te derivatet e naftës, në vend që të llogaritet nga çmimet e blerjes të kompanive të veçanta. Eksperti energjetik Mitko Andreevski paralajmëron se ky është drejtim i gabuar. „Gazi duhet të lidhet me energjinë elektrike, jo me derivatet e naftës. Nuk është mirë që Komisioni Rregullator i Energjisë të fusë çmim të rregulluar të gazit, sepse te ne tregu është i liberalizuar mbi dhjetë vjet“, thotë ai. Rregullimi, sipas tij, kishte kuptim deri në vitin 2015, kur kishte vetëm një furnizues.

Logjika e Andreevskit është e qartë: kur ka disa furnizues, ata duhet të konkurrojnë se kush do të ofrojë çmim më të ulët, ndërsa kur çmimi është i rregulluar, hapësira për konkurrencë është shumë më e vogël. Lidhja me bursën duhet të sjellë parashikueshmëri. Por lehtë mund të bëhet edhe vetëm një kanal tjetër nëpër të cilin kërcimet e bursës arrijnë te çmimi përfundimtar.

Nëse turbulencat vazhdojnë, Ristov thotë se do të informohet edhe Qeveria, ndërsa si zgjidhje të mundshme përmendi subvencionimin ose gjetjen e një burimi alternativ për furnizim me gaz. Subvencioni do të thotë se diferencën përsëri e paguajnë qytetarët - vetëm jo përmes faturës së ngrohjes, por përmes buxhetit. A do t'u thotë dikush përdoruesve të ngrohjes qendrore sa do të kushtojë ky dimër para se të vijë fatura e parë?