Serbia sërish troket në derën e Bashkimit Evropian, por këtë herë nga brenda i përgatitin një goditje. Holanda po përgatitet të bllokojë hapjen e fazës së re negociuese - të ashtuquajturit "Klaster 3" - për shkak të shqetësimit për sundimin e së drejtës, pavarësinë e gjyqësorit dhe të drejtat e njeriut. E meqë për çdo hap nevojitet pëlqimi i të gjitha 27 anëtareve, mjafton njëra të thotë jo.

Arsyet nuk janë nxjerrë nga ajri. Një raport konfidencial i Komisionit Evropian tregon "presion mbi organizatat qytetare dhe gazetarët" dhe "fushata shpifëse" kundër atyre që kërkojnë reforma. Nuk ka përparim as në rastet e mëdha të korrupsionit - përfshirë hetimin për shembjen e strehës së stacionit hekurudhor në Novi Sad, në të cilën vdiqën 16 njerëz. Aty është edhe legjislacioni i janarit, për të cilin ekspertët juridikë thonë se e minon pavarësinë e gjyqësorit.

Dhe, sigurisht, aty është Rusia. Ndërsa Ukraina dhe Moldavia presin negociata formale, Serbia mban lidhje të ngushta me Moskën - diçka që një pjesë e Brukselit nuk dëshiron më ta injorojë. Holanda nuk është vetëm; bllokadën e mbështesin edhe të paktën dy anëtare të tjera.

Beogradi përgjigjet me fjalorin e zakonshëm. Ministri i Punëve të Jashtme, Marko Gjuriq, pretendon se "hapat më të fundit legjislativë dhe institucionalë e forcojnë sundimin e së drejtës". Ministri për integrime, Nemanja Staroviq, u ankua se "Serbia qëndron në këtë pikë tashmë prej thuajse pesë vjetësh". Çdo qeveri që ka qëndruar para derës evropiane e njeh këtë fjali - faji është gjithmonë te të tjerët, kurrë te pasqyra.

Për të gjithë rajonin, kjo është pamje e njohur dhe e dhimbshme. Ballkani me dekada qëndron në të njëjtën sallë pritjeje, kurse dera hapet vetëm aq sa të mos mbyllet krejt. Pyetja që rrallë e shtrojmë me zë është nëse problemi është vetëm te Brukseli që ndryshon kushtet, apo edhe në atë që në shtëpi reformat mbeten në letër ndërsa funksionarët kërkojnë kush tjetër ka faj. Evropa kërkon prova, jo deklarata - e provat ndërtohen në shtëpi, jo në njoftime.