Viktimat e mashtrimeve në internet humbin më shumë se vlera e tregtisë me kokainë, ndërsa IA i bën mashtrimet më të lira se kurrë

Dikur mashtruesve u duhej një kompleks i ruajtur me qindra punëtorë në Azinë Juglindore. Sot mjaftojnë disa kompjuterë, internet dhe mjete dixhitale që blihen lirë. Inteligjenca artificiale i bëri mashtrimet në internet më të shpejta, më të lira dhe më të thjeshta se kurrë - dhe industria u rrit aq shumë sa, sipas disa vlerësimeve, humbjet e viktimave e tejkalojnë vlerën e tregtisë botërore me kokainë.

Sipas Aleancës Globale kundër Mashtrimeve, viktimat në 42 vende humbën vitin e kaluar 442 miliardë dollarë. Këto janë humbje të vlerësuara të viktimave, jo fitime të matura të kriminelëve. Deri në 57 për qind e të rriturve në të njëjtin studim deklaruan se kanë qenë shënjestër e një tentative mashtrimi. Në SHBA dëmi i raportuar nga krimi në internet u hodh nga 17,8 milionë dollarë në vitin 2001 në gati 21 miliardë dollarë vitin e kaluar.

Mashtrim me abonim

Arsyeja është e thjeshtë: krimi u bë shërbim. Në platformat e paligjshme mjetet për mashtrim kushtojnë nga 500 dollarë në muaj. Dërgimi i mesazheve në 10.000 adresa emaili kushton një dollar, ndërsa mjetet bazë për vjedhje të të dhënave përmes faqeve të rreme - më pak se 100 dollarë. Shiten të dhëna personale të vjedhura, profile të rreme, faqe të gatshme, mjete IA për foto dhe video të rreme, madje edhe pastrim parash.

Një nga tregjet më të mëdha të tilla, platforma në gjuhën kineze Xinbi Guarantee, përpunoi transaksione prej rreth 24 miliardë dollarësh, derisa autoritetet amerikane në shtator ia sekuestruan kanalet në Telegram dhe portofolat kripto.

Kompania amerikane e sigurisë kibernetike ZeroFox, në nëntë platforma zhvillimi të analizuara, gjeti një rritje më shumë se katërfish të faqeve të rreme në paketat falas brenda dy vjetësh - deri në 10.600. Më shpesh kopjohen bankat, tregtarët dhe kompanitë e telekomunikacionit, ndërsa mes markave më të kopjuara janë Facebook dhe Netflix. „Gjeneruesit e kodit me IA sot i mundësojnë dikujt që nuk di fare të programojë që për disa minuta të bëjë një faqe bindëse të rreme për hyrje në bankë dhe të fillojë të mbledhë të dhëna para se dikush ta vërejë“, thuhet në analizë.

Nga Kamboxhia në Shqipëri

Nën presionin e SHBA-së dhe Kinës, Kamboxhia vitin e kaluar nisi një fushatë të madhe për mbylljen e qendrave të mashtrimit, pas së cilës u larguan rreth 250.000 të huaj. Grupet e mbetura tani punojnë nga restorante, dhoma hotelesh, madje edhe nga vetura. „Edhe dy persona, një burrë dhe një grua, mund të drejtojnë një mashtrim“, thotë guvernatori i provincës Preah Sianuk. Rrjetet po zgjerohen në Afrikë dhe Sri Lankë, ndërsa operacione të ngjashme janë zbuluar në Dubai, Ukrainë - dhe në Shqipëri, disa orë me makinë nga Shkupi.

Pas një pjese të madhe të industrisë qëndron trafikimi i njerëzve. Sipas Interpolit, mes njerëzve në qendrat e mashtrimit janë regjistruar shtetas të 89 vendeve - një rritje më shumë se pesëfish krahasuar me fillimin e vitit 2023. Shumë prej tyre joshen me premtime për punë të paguar mirë, e pastaj detyrohen të mashtrojnë të tjerët.

Meta konfirmoi se që nga viti i kaluar ka hequr mbi 16 milionë llogari të lidhura me qendra mashtrimi dhe 65 milionë reklama mashtruese. „Ne ua bllokojmë llogaritë, e ata hapin të reja. Ua bllokojmë pajisjet që përdorin, e ata sigurojnë të tjera“, pranon Nathaniel Glajher, i cili në Meta është përgjegjës për luftën kundër mashtrimeve.

Shifra më e frikshme është shpejtësia

Mashtrimet klasike romantike dhe investuese kërkonin javë ose muaj korrespondence. Sot gati dy të tretat e viktimave të mashtruara paguajnë para brenda 24 orëve nga kontakti i parë. Ndërsa policia me një hetim kalon nëpër disa shtete, banka dhe kompani teknologjike, mashtruesit ndërrojnë faqe, llogari dhe portofola brenda disa orësh. Sa prej nesh do ta njihnin faqen e rreme të bankës së vet, të bërë për disa minuta?