Skip to content

Mercedes i ndal investimet në fabrikat gjermane: nga punëtorët kërkon 40 orë në javë pa pagë më të madhe

1 min. lexim
Shpërndaj
Mercedes i ndal investimet në fabrikat gjermane: nga punëtorët kërkon 40 orë në javë pa pagë më të madhe

Ballkani e njeh modelin gjerman të automobilave nga rrëfimet e gurbetçarëve: pagë e mirë, javë pune e shkurtër, vend pune që ruhet deri në pension. Tani Mercedes-Benz njoftoi se për momentin nuk do të investojë në fabrikat e veta në Gjermani. Këtë e tha Michael Schiebe, udhëheqësi i prodhimit, ndërsa drejtoresha e burimeve njerëzore Britta Seeger tashmë po llogarit cilat impiante ia vlen që kompania t’i mbajë në afat të gjatë.

Mercedes nuk është vetëm. Volkswagen mendon të mbyllë impiante, ndërsa Bosch paralajmëron mijëra largime nga puna. Drejtoria e Mercedesit kërkon kosto më të ulëta, orar pune më të gjatë dhe më pak pagesa shtesë. Propozimi më konkret: punonjësit në vend të 35 orëve aktuale të punojnë deri në 40 orë në javë, pa rritje page. Kompania vlerëson se vetëm me këtë do të kursente rreth 800 milionë euro në vit. Pesë orë më shumë çdo javë, ndërsa paga të mbetet aty ku është - kështu tingëllon „ristrukturimi“ kur përkthehet në gjuhën e punëtorit.

Sindikata: „Mbyllja nuk vjen në konsideratë“

IG Metall reagoi menjëherë. „Mbyllja e fabrikës për IG Metall nuk vjen në konsideratë“, deklaroi përfaqësuesja rajonale e sindikatës Barbara Resch. Edhe më i ashpër ishte kryetari i këshillit të punëtorëve Ergun Lümali: „E refuzojmë me vendosmëri mbylljen e fabrikës dhe dimë si të mbrohemi.“

Në lojë është një ekonomi e tërë, jo vetëm një fabrikë. Prodhuesit gjermanë të automobilave dhe furnizuesit e tyre në vitin 2025 realizuan të ardhura prej rreth 534 miliardë eurosh dhe punësonin drejtpërdrejt mesatarisht 732.000 njerëz. Kur llogariten edhe lidhjet më të gjera ekonomike, industria e automobilave sjell rreth 8,7 për qind të vlerës së shtuar bruto të ekonomisë gjermane.

Evropa Lindore si argument

Këtu historia na afrohet. Sipas të dhënave të brendshme të cituara në raport, kostoja e punës në fabrikën e Mercedesit në Kecskemét, Hungari, është rreth 75 për qind nën mesataren gjermane - pra rreth një e katërta - ndërsa punonjësit atje punojnë më gjatë. Schiebe pohon se një orë pune në Gjermani mund të kushtojë deri në pesë herë më shumë se në Evropën Lindore. Kur industria gjermane bën krahasime të tilla, merre me mend kush është pjesa e lirë e fjalisë. Dhe a pyet ndokush në atë drejtori pse punëtori në lindje punon më gjatë për një të katërtën e kostos - apo kjo është vetëm një shifër që duket bukur në një slajd?

Kina: nga blerëse në konkurrente

Modeli gjerman për dekada u mbështet në automjete të shtrenjta dhe cilësore që shiteshin në mbarë botën me marzhe të larta. Tregu kinez ishte kyç: Volkswagen, Mercedes-Benz dhe BMW shitën atje miliona makina, ndërsa fitimet nga Kina i mbulonin kostot e larta të prodhimit në shtëpi. Ndërkohë Kina nga blerëse u bë një nga konkurrentet më serioze. Kompani si BYD zhvilluan makina elektrike, bateri dhe softuer dhe filluan t’i fitojnë blerësit me çmime agresive. Volkswagen ka probleme serioze në tregun kinez, ndërsa BMW dhe Mercedes shënojnë rënie të shitjeve dhe fitimeve.

Prandaj drejtoritë përpiqen ta zhvendosin një pjesë të barrës së krizës mbi punonjësit. Por java më e gjatë e punës nuk do të shkruajë softuer më të mirë, as nuk do ta kthejë pjesën e humbur të tregut. Këtë nuk e thonë vetëm sindikalistët. Michael Hüther, drejtori i Institutit Ekonomik Gjerman, i afërt me punëdhënësit, paralajmëron se Gjermania ka humbur një pjesë të madhe të konkurrueshmërisë së çmimeve, veçanërisht ndaj Kinës, dhe vlerëson se juani kinez është i nënvlerësuar për 20 deri 30 për qind. Sipas tij, as konkurrueshmëria më e mirë e ekonomisë gjermane nuk do ta fshinte plotësisht epërsinë e prodhuesve kinezë.

Viti 1984 sërish në tryezë

IG Metall ka më shumë se dy milionë anëtarë dhe është sindikata më e madhe e veçantë në Gjermani. Pikërisht kjo sindikatë e fitoi javën e punës prej 35 orësh në vitin 1984, pas gati shtatë javësh greve të metalpunëtorëve. Sot kryetarja Christiane Benner po e përgatit sindikatën për një nga mosmarrëveshjet më të mëdha të punës në historinë e saj. Bordi ekzekutiv më 12 nëntor miratoi mundësinë e grevave paralajmëruese 24-orëshe, ndërsa në ndërprerjet më të shkurtra të punës deri tani morën pjesë rreth 464.000 punonjës. Sindikata kërkon rritje page prej pesë për qind, garanci për vendet e punës dhe garanci detyruese për investime në fabrikat vendase.

Frika e punëtorëve është e thjeshtë: nëse sot pranojnë paga më të ulëta dhe orar më të gjatë, a do t’i shpëtojë kjo vërtet vendet e punës - apo fabrika megjithatë do të mbyllet pas disa vitesh? Kushdo që e ka kaluar tranzicionin në Ballkan e di këtë skenë përmendësh: së pari lëshimet, pastaj dryni.

Testi i ardhshëm i madh është më 24 nëntor, kur duhet të nisin negociatat e reja për pagat në Volkswagen. „Nuk kemi kohë për të humbur“, paralajmëroi drejtori i burimeve njerëzore Arne Meiswinkel. BMW, që për një kohë të gjatë konsiderohej një nga prodhuesit gjermanë më të qëndrueshëm, gjithashtu po zvogëlon numrin e punonjësve, shkurtime të personelit priten edhe te Porsche dhe Audi, ndërsa Bosch paralajmëron largime shtesë. Ekspertët paralajmërojnë se deri në vitin 2030 në industrinë gjermane të automobilave mund të zhduken të paktën 200.000 vende pune.

Drejtoritë fajin ia hedhin konkurrencës kineze, kërkesës më të dobët dhe kostove që tregjet aziatike nuk i mbulojnë më. Sindikata tregon fitimet, dividentët dhe gabimet e menaxhmentit. Negociatat ende mund ta parandalojnë një përplasje më të gjerë, por grevat paralajmëruese janë miratuar tashmë. Mbetet pyetja që askush në drejtori nuk e bën me zë: kush do të paguajë për vitet kur Kina shihej vetëm si treg, e jo si konkurrente?