SHBA ndaloi të gjitha nisjet e fluturimeve pas rënies së komunikimeve: mbi 13.000 fluturime në kaos, ndërsa shkaku ende është i panjohur

Të premten Administrata Federale e Aviacionit (FAA) ndaloi të gjitha nisjet nëpër Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Shkaku nuk është stuhi, por një rënie e madhe e lidhjeve të telekomunikacionit që goditi qendrat e kontrollit të fluturimeve në të gjithë vendin.

Masa është jashtëzakonisht e rrallë. Në këtë shekull autoritetet amerikane e kanë marrë vetëm edhe dy herë: pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 dhe pas defektit të madh teknik në janar 2023. Tani në atë listë të shkurtër shtohet edhe e premtja, 13 nëntor 2026.

Shifrat rriteshin orë pas ore. Deri në orën 00:40 sipas kohës së Evropës Qendrore mbi 13.000 fluturime vonoheshin ose ishin anuluar - më shumë se 3.300 të anuluara dhe mbi 10.200 me vonesë. Udhëtarët mbetën të bllokuar në aeroporte, disa aeroporte të mëdha mbetën pa vend për avionë të rinj, ndërsa problemi u derdh edhe në linjat ndërkombëtare, përfshirë fluturimet mes Amerikës dhe Evropës. Përjashtime kishte vetëm për Alaskën dhe Havajin, ndërsa San Francisko filloi sërish të lëshojë një pjesë të fluturimeve drejt Paqësorit.

Ministri i Transportit Sean Duffy konfirmoi se janë goditur të gjitha qendrat e kontrollit të fluturimeve. Ministri i Sigurisë Kombëtare Markwayne Mullin, si dhe FBI dhe NSA, për momentin thonë se nuk ka shenja sulmi, ndërsa dyshimi bie te një defekt në softuerin e komunikimit. FAA pohon se e di ku është çdo avion që tashmë ishte në ajër dhe se ata mund të vazhdojnë drejt destinacioneve të tyre. Ngushëllim i dobët për ata që rrinë në tokë me fluturim të anuluar. Madje edhe faqja e qendrës komanduese të FAA-s, përmes së cilës agjencia njofton kompanitë ajrore dhe publikun për kufizimet, ishte e paarritshme rreth një orë.

Donald Trump gjatë së premtes publikonte në rrjetet sociale për tema të tjera, ndërsa për krizën heshtte. Vetëm më vonë, për Fox News, deklaroi se sipas informacioneve deri tani nuk bëhet fjalë për sulm kibernetik dhe, si zyrtarët e tjerë, paralajmëroi se sistemi i kontrollit të fluturimeve është i vjetëruar. Kongresmenja demokrate Nellie Pou e quajti këtë „një katastrofë të madhe, pothuajse të paparë, që prek dhjetëra miliona amerikanë“, në prag të festave. Ajo kujtoi edhe se vetëm këtë javë shumica republikane e anuloi seancën dëgjimore të shefit të FAA-s.

Këtu është pyetja e vërtetë. Nëse zyrtarët më të lartë të shtetit më të fuqishëm të botës vetë pranojnë se qiellin e drejtojnë me infrastrukturë të vjetëruar, ndërsa këtë javë u anulua edhe seanca dëgjimore e shefit të agjencisë, kush përgjigjet kur sistemi bie? Dhe nëse kjo mund të ndodhë atje, sa do të rezistonin sistemet e shteteve më të vogla, përfshirë edhe rajonin tonë?