Që nga 15 shtatori nafta shitej me TVSH 10 në vend të 18 për qind. Masa vlen deri më 28 shtator, që do të thotë se skadon në mesnatë. Deri në këtë moment nuk ka vendim zyrtar nëse do të vazhdohet. Shoferët do ta mësojnë sa kushton litri nga nesër, kur të ndalen para pompës.

Një litër eurodizel aktualisht kushton më së shumti 104,50 denarë, Eurosuper BS-95 99 denarë, ndërsa BS-98 101 denarë. Këto çmime vlejnë që nga 22 shtatori, kur benzinat u liruan për 1,50 denarë, ndërsa nafta u shtrenjtua për 5,50 denarë. Komisioni Rregullator për Energjetikë sot bën llogaritje të re për shtatë ditët e ardhshme, në bazë të çmimit mesatar në bursë gjatë javës së kaluar, kursit të dollarit, marzhave, akcizës dhe, në fund, TVSH-së.

Matematika është e thjeshtë. Nëse çmimi i sotëm prej 104,50 denarësh llogaritet me 18 në vend të 10 për qind TVSH, pa lëvizur asnjë zë tjetër, litri shtrenjtohet për më shumë se shtatë denarë. Kjo nuk do të thotë se nafta automatikisht do të kushtojë aq më shumë, sepse ndryshon edhe pjesa e bursës në formulë. Por do të thotë se vetëm tatimi mund të sjellë shtrenjtim më të madh se i gjithë kërcimi i naftës javën e kaluar.

Ministrja e Energjetikës Sanja Bozhinovska javën e kaluar e shpjegoi situatën me „forcë madhore, luftë në të cilën ne nuk mund të ndikojmë“. Për TVSH-në tha: „Po diskutojmë, po shohim dhe do të konsultohemi në nivel të Qeverisë. Ne sigurisht jemi për mbrojtjen e standardit të qytetarëve, megjithatë do të duhet të shqyrtojmë cilat janë edhe implikimet fiskale.“ Lufta vërtet nuk është në duart e Qeverisë. Data kur skadon masa e saj e vet - po.

Zëvendësministri i Ekonomisë dhe Punës Marjan Risteski ka llogaritur se TVSH-ja e ulur u kursente qytetarëve deri në 350 mijë euro në ditë. Nëse shifra është e saktë, kjo janë deri në 4,9 milionë euro për dy javët. Kaq e vlefshme masë, dhe deri në ditën e fundit askush nuk thotë nëse do të vlejë edhe nesër?

Presioni nuk vjen nga tregu vendas. Evropa përballet me mungesë nafte, ndërsa nafta Brent javën e kaluar lëvizte mes 104 dhe 106 dollarë për fuçi. Sipas platformave që i ndjekin çmimet, Maqedonia është ende mes vendeve me naftën më të lirë në Evropë, me mesatare prej gati 1,7 euro për litër. Në Serbi dhe Slloveni litri është mbi dy euro, në Greqi rreth 2,2, ndërsa në Kroaci rreth 1,9 euro.

Aktualisht vlejnë TVSH-ja e ulur për naftën dhe akciza më e ulët për katër denarë për të gjitha karburantet. Kryeministri disa herë ka paralajmëruar masa shtesë „nëse do të ketë nevojë“. Nëse nuk ka nevojë tani, kur masa skadon për disa orë, kur do të ketë?