Zakon traži sabirni centar za tekstil u svakoj opštini iznad 30.000 stanovnika: Prvi će biti Štip, i to nemačkim parama

Prema makedonskom Zakonu o upravljanju dodatnim tokovima otpada, kako ga objašnjava Boris Šarkovski iz Fondacije za razvoj lokalne zajednice iz Štipa, svaka opština iznad 30.000 stanovnika mora da ima sabirni centar za tekstilni otpad, a manje treba da se udruže. Gde su ti centri? Šarkovski kaže da do sada postoje „samo u najavi” dva, u Gazi Babi i u Ohridu.

Zato je akcija kod robne kuće NAMA u Štipu bila malo više od skupljanja stare odeće. Građani su doneli garderobu i tekstil iz domaćinstava, bez obzira na to da li može da se nosi ili ne, a to je prvi korak ka otvaranju sabirnog centra kojim će rukovoditi fondacija i Opština. Projekat finansira Evropska klimatska inicijativa preko Vlade Nemačke. Tekstil će se prerađivati i koristiti za punjenje jastuka i sličnih proizvoda, umesto da završi na deponiji.

Štip je logično mesto za početak. Na nivou države tekstil je oko 5 odsto otpada, a u Štipu, prema Šarkovskom, 35 do 40 odsto, zavisno od godine. Iznenađenje je odakle dolazi: prema istraživanjima fondacije, oko 57 odsto tekstilnog otpada je iz domaćinstava, a ne iz industrije. Najveći deo je sintetika, a sintetika je, kaže on, zapravo plastika napravljena od nafte, koja se lako pali.

Šarkovski je za centar rekao da je za građane važno da ga ima, a „ko ga plaća i ko njime upravlja nije toliko važno”. Za čoveka koji nosi kesu stare odeće, verovatno. Ali zakonska obaveza nije na nemačkim donatorima. Ona je na opštinama. Znači, ako je Štip ispunjava tuđim parama i jednom fondacijom, šta rade ostale? Ko broji opštine koje krše zakon, i da li je neko zbog toga dobio kaznu?