Sırbistan'ın SAJ komutanı tutuklandı: Hükümet garajında öğrencilere işkence için tutuklamalar ancak SNS iktidarı kaybedince geldi

Sırbistan'da dün dokuz kişi gözaltına alındı; aralarında seçkin Özel Terörle Mücadele Birimi'nin (SAJ) komutanı Albay Igor Žmirić de var. Şüphe ağır: 14'ü 15 Ağustos 2025'e bağlayan gece, Belgrad'daki Nemanjina Caddesi'nde bulunan Sırbistan Hükümeti binasının garajında öğrencilere işkence yapıldığı. Emri Birinci Asliye Başsavcılığı verdi, gözaltıları ise Sırbistan İçişleri Bakanlığı doğruladı.

Şüpheliler, Belirli Kişi ve Tesislerin Korunması Birimi'nin (JZO) mevcut ve eski mensupları. Sekiz polis ve bir eski polis, kötü muamele ve işkence şüphesiyle 48 saate kadar gözaltında tutuluyor. Bakanlığın açıklamasına göre, bilgi almak, korkutmak ve yasa dışı şekilde cezalandırmak için güç ve tehdit kullanarak birçok kişiye şiddetli acı ve ağır ızdırap çektirdiler. O akşam Belgrad'da öğrenci hareketinin öncülük ettiği hükümet karşıtı protestolardan biri yapılıyordu.

İşte ilk ironi. Bugün gözaltıları duyuran Sırbistan İçişleri Bakanlığı, bir yıl önce suçlamaları kesinlikle reddediyordu. Mağdurların sözleri değişmedi. Değişen başka bir şey.

Öğrenciler ilk günden konuştu

Protestolar sırasındaki polis şiddeti daha o zaman konuşuluyordu. Aralarında Nikolina Sinđelić'in de bulunduğu birkaç öğrenci, JZO'nun dönemin komutanı Marko Kričak'ı ve birimin diğer mensuplarını hükümet garajında fiziksel ve psikolojik kötü muameleyle suçladı. Sinđelić bir televizyon röportajında "Kričak herkesin önünde beni tecavüzle tehdit etti" diye anlattı. Devletin yanıtı bir dava oldu - Kričak öğrenciye dava açtı.

Belgrad Üniversitesi Rektörü Vladan Đokić de daha Ağustos 2025'te Yüksek Başsavcılıktan tepki talep etti. "Genişletilmiş Rektörlük Kurulu üyeleri, öğrencilerin 15 Ağustos'ta Hükümet binasındaki polis şiddetine dair tanıklıklarından derinden sarsıldı" diye yazdı. Dönemin İçişleri Bakanı Ivica Dačić'in ise farklı bir versiyonu vardı: Sinđelić beş kişiyle birlikte "yasa dışı bir trafik blokajına" katılmış, polise saldırı çağrısı yapmış ve meşale atmıştı. Dačić, "Ne bağlama, ne hakaret, ne de herhangi bir kötü muamele oldu" diyordu.

Seçimler savcılığın kilidini açtı

Gözaltılar, Sırp İlerici Partisi'nin 14 yıl sonra iktidarı kaybettiği 25 Ekim parlamento seçimlerinin ardından geliyor. Hemen sonrasında, bu arada Kriminal Polis Dairesi başkanı olan Marko Kričak ile Suçla Mücadele Servisi başkanı Boško Sekulović de gözaltına alındı. Şimdi sıra SAJ komutanına geldi.

Žmirić (47), Sombor doğumlu bir albay ve kariyeri filmlerden fırlamış gibi. Paraşütçülüğe gençken başladı, bu da onu Yugoslav Ordusu'na ve 63. Paraşüt Tugayı'na götürdü. Ardından Jandarma, Terörle Mücadele Birimi ve onun 2016'da kaldırılmasından sonra SAJ. Rus, Amerikan ve Fransız özel kuvvetleriyle eğitimler aldı, FBI'ın Avrupa'daki eğitim merkezi olan Budapeşte'deki Uluslararası Kolluk Akademisi'ni bitirdi ve defalarca Sırbistan paraşüt şampiyonu oldu. SAJ komutanlığına geçen yılın kasım ayında - garajdaki geceden üç ay sonra - getirildi.

Balkanlar bu sahneyi ezbere bilir: parti iktidardayken üniforma dokunulmazdır, iktidar düştüğü anda savcılıklar birden cesurlaşır. Žmirić ve diğerlerinin suçlu olup olmadığına gazeteciler değil, mahkeme karar verecek. Ama savcılığın kendisi için bir soru kalıyor: öğrencilerin tanıklıkları için neden bir yıllık soruşturma değil de iktidar partisinin seçim yenilgisi gerekti?