Musk, Ambani'yi Hindistan'ın "başbakanı" ilan etti: Starlink'in hâlâ lisansı yok, Yeni Delhi ise kimsenin dışlanmadığını söylüyor

Elon Musk bu kez Hindistan'da yeni bir cephe açtı. SpaceX'in sahibi, Reliance Industries'in başkanı Mukesh Ambani'yi alaycı bir şekilde ülkenin "başbakanı" olarak nitelendirdi - Hintli milyarderin hükümet üzerinde olması gerekenden fazla etkisi olduğuna dair bir gönderme. Nedeni sıradan: Starlink yıllardır Hindistan pazarına girmeye çalışıyor ve hâlâ ticari faaliyet lisansı yok.

Cuma günü Musk, X'te doğrudan Ambani'ye hitap eden bir mesajla devam etti: "Doğal olarak büyük Hint halkını tekelci biçimde sömürmeyi sürdürmek istersin, ama yine de Starlink'in rekabet etmesine izin vermeyi düşünür müsün?" Bir gün önce de "Hindistan'ın asıl patronu Ambani mi?" diye sormuştu. Hafta başında ise isimsiz "oligarkları" kendi işlerini korumak için lansmanı engellemekle suçlamıştı. Musk, Starlink'in bağlantısız bölgelere internet, çocuklara daha fazla öğrenme imkânı ve küçük işletmelere dünyanın her yerinden alıcı getireceğini savunuyor.

Hindistan İletişim Bakanlığı, uydu iletişimi çerçevesinin "adil ve ayrımcılık içermeyen" bir yapıda olduğunu söyledi. Bakanlığa göre Starlink ve lisanslı iki uydu operatörü daha, frekans almadan önce tamamlanması gereken güvenlik kontrollerinden geçiyor - ve üçü de "kabaca aynı düzenleyici aşamada". Telekomünikasyon Bakanı Jyotiraditya Scindia, Hindistan'ın "hiçbir sektörde tekele izin vermediğini" ekledi. Reliance Jio yorum talebine yanıt vermedi.

Bütün hikâyede kötü tekelci imajına uymayan bir ayrıntı var. Geçen yıl SpaceX, lisans gelir gelmez hizmeti sunmak için tam da Ambani'nin Reliance Jio'su ve Hindistan'ın en büyük ikinci telekom operatörü Bharti Airtel ile dağıtım anlaşmaları imzaladı. Aynı zamanda her iki şirket de kendi uydu internetini kuruyor: Jio'nun Lüksemburglu SES ile ortak girişimi var, Airtel ise Eutelsat OneWeb'in büyük hissedarlarından. Yani Musk engelleme için, Starlink'i satması gereken ve aynı anda rakip kuran şirketleri suçluyor.

Frekans kavgasını da Musk zaten kazandı. Starlink frekansın idari yoldan tahsis edilmesini istiyordu, Jio ihale için bastırıyordu - ve Yeni Delhi sonunda Musk'ın tarafını tuttu. Bu pek Ambani'nin yönettiği bir ülke gibi durmuyor.

Bir milyarı aşkın internet kullanıcısıyla dünyanın en kalabalık ülkesi olan Hindistan, Musk için büyük bir pazar. Ama orada Tesla ile de işler yolunda gitmiyor. Yıllarca bekledikten sonra şirket geçen yıl pazara girdi ve Electrek'in aktardığı verilere göre teslimatların ilk 12 ayında yalnızca 699 araç kaydettirdi. Yüksek ithalat vergileri Model Y'nin Hindistan'daki başlangıç fiyatını ABD fiyatının neredeyse iki katına çıkardı; bu yılki indirime rağmen araçlar ABD'dekinden belirgin şekilde daha pahalı.

Balkanlarda bu sahneyi biliriz: Büyük bir oyuncu başkasının pazarında duvara çarptığında önce oligarklardan, sonra tekelden yakınır. Bazen haklıdır. Ama düzenleyici kurum tüm uydu operatörlerinin aynı sırada beklediğini söylediğinde soru şu: Musk iddia ettiği gibi bağlantısız köylerdeki çocuklar için mi savaşıyor - yoksa Jio ve Airtel kendi uydularıyla havalanmadan önce ele geçirmek istediği bir pazar için mi?