Gjysmë ore nga Roma ekziston një qytezë ku një herë në vit uji bëhet verë. Nuk është mrekulli, por zakon më i vjetër se një shekull: në festivalin e vjeljes në Marino, në kodrat e Kasteli Romani në juglindje të kryeqytetit italian, shatërvani në sheshin kryesor lëshon verë në vend të ujit.

Festivali i vjeljes, Sagra dell'Uva, këtë vit mbahet për herë të 102-të. E nisi poeti dhe gazetari Leone Çipreli në vitin 1925, me idenë që në një vend të bashkojë vjeljen, verën dhe historinë e qytetit. Vera nga shatërvani është pjesë e festivalit qysh nga edicioni i parë.

Shatërvan për fitoren te Lepanto

Ylli kryesor është Shatërvani i katër Maurëve në sheshin Mateoti. U ndërtua në vitin 1632 për të shënuar fitoren e Markantonio II Kolonës në betejën e Lepantos - beteja detare e vitit 1571 në të cilën flotat e krishtera e mundën atë osmane. Shatërvani ka tri nivele: tetë sirena prej guri poshtë, katër figura njerëzore sipër dhe stemën e familjes Kolona në majë. Në Luftën e Dytë Botërore u dëmtua, pastaj u rindërtua dhe u zhvendos.

Nëse planifikoni, afati është i shkurtër. Momenti kryesor është të dielën, më 4 tetor, në orën 17:30, ndërsa shansi i dytë është të hënën, më 5 tetor, në orën 18:45. Të dielën programi fillon me ture me guidë dhe ceremoni fetare me bekim të rrushit në orën 10:30, ndërsa herët pasdite nëpër rrugë kalon një kortezh historik që e rikrijon kthimin e Kolonës si komandant i flotës papnore. Gjatë gjithë festivalit punojnë një fshat ushqimi dhe stenda me produkte bujqësore italiane. Hyrja në festime, kortezhe dhe performanca është falas.

Çfarë tjetër të shihni

Bërthama e vjetër e Marinos ia vlen edhe jashtë festivalit: Pallati Kolona, Bazilika San Barnaba, muzetë dhe hapësirat nëntokësore të gdhendura në gur vullkanik. I veçantë është shenjtërorja Mitreum, me një afresk romak të jashtëzakonshëm ku perëndia Mitra flijon një dem.

Pjesa tjetër e Kasteli Romani ofron edhe tri ndalesa për një ekskursion njëditor: Kastel Gandolfo mbi liqenin Albano, me qendër elegante dhe pallat papnor; Nemi pranë liqenit të vogël, historikisht i lidhur me kultin e Dianës dhe i njohur për dredhëzat; dhe Fraskati, me vila historike dhe verëra.

Deri në Marino arrihet me tren rajonal nga stacioni romak Termini, ose me linjën A të metrosë deri në Ananjina, pastaj me autobusët e Cotral. Gjatë festivalit ka edhe linja shtesë shatëll.

Italianët nga vjelja e rrushit bënë një markë turistike që zgjat një shekull. Vjelja e Tikveshit në Kavadar ka traditën e vet dhe verën e vet. Sa do të duhej që edhe ajo të bëhet arsye që dikush të blejë biletë avioni?