Skip to content

Anthropic'ten bir matematikçi Riemann hipotezini Claude ile çözdüğünü iddia ediyor: bilgisayar ispatı doğruladı, ama henüz insan açıklaması yok

1 dk okuma
Paylaş
Anthropic'ten bir matematikçi Riemann hipotezini Claude ile çözdüğünü iddia ediyor: bilgisayar ispatı doğruladı, ama henüz insan açıklaması yok

Levent Alpöge için büyük bir haftaydı. Çalıştığı şirket Anthropic, borsada işlem gören ilk ileri yapay zekâ laboratuvarı oldu. Kendisi ise şu ana kadar görülen her şeye göre matematiğin en önemli açık problemlerinden birini çözdü: 1859'da ortaya atılan Riemann hipotezini.

Alpöge, keşfini duyurduğu makalesinde "Zamanlama berbat," diye yazdı. Makalede pazar akşamı CEO Dario Amodei'ye böyle bir şeyin nasıl duyurulacağını sormak için yazdığını anlatıyor. Hipotez, çözümü için Clay Enstitüsü'nün bir milyon dolar ödül verdiği yedi "Milenyum Problemi"nden biri. Özü şu: asal sayıların görünüşte rastgele dağılımının ardında gizli bir yapı yatıyor.

Alpöge, ispatı işvereninin modeli Claude ile çalışırken "inanılmaz bir kafa karışıklığı" içinde bulduğunu söylüyor ve gizlemediği bir coşkuyla modelin "hedefe yakın uçtuğunu, dans ettiğini ve kıvılcımlar saçtığını" yazıyor. Hiçbir pazarlama departmanı bundan daha iyi bir cümle yazamazdı - ve bu cümleyi, şirketin hisselerinin ilk kez borsaya çıktığı hafta bir çalışan yazdı.

Yine de burada övünmeden fazlası var. İspat, matematiksel fikirlerin kod olarak yazıldığı ve bilgisayarın her adımın tutup tutmadığını biçimsel olarak kontrol ettiği açık kaynaklı programlama dili Lean ile yazılmış. Sonucu Zulip platformunda inceleyen matematikçiler, aralarında MIT'den Andrew Sutherland da olmak üzere, kodun başarıyla derlendiğini doğruladı; ispatı bağımsız kaynaklar da kontrol etti. Tartışmaya East Anglia Üniversitesi'nden sayılar kuramcısı Chris Birkbeck de katıldı; teorem adlarıyla dolu teknik yorumu saf şaşkınlık ifade eden 20 tepki aldı.

Sorun eksik olanda. Bilgisayar "doğru" diyor, ama insanlar şimdilik birbirlerine neden doğru olduğunu açıklayamıyor. Alpöge, ispatı insanların anlayabileceği bir açıklama olmadan yayımladığı için kendini suçlu hissettiğini kabul ediyor, ama problemin çocukluğundan beri aklından çıkmadığını ve bekleseydi "yaşayamayacağını" söylüyor. İnsan versiyonu üzerinde çalışacağına söz veriyor. O zamana kadar matematiğin elinde bir insanın değil, bir derleyicinin imzaladığı bir gerçek var.

Alpöge ve New York Üniversitesi'nden matematikçi Tristan Buckmaster, Navier-Stokes denklemleriyle ilgili önemli bir ispat daha yayımladı. Bu yaz yapay zekâ laboratuvarları ile matematikçiler arasında eski açık problemleri çözme yarışını başlatan da tam olarak bu problemlerdi.

Ve sonra ikinci ispat ortaya çıktı. Stanford profesörü ve Amerikan Matematik Derneği başkanı Ravi Vakil, doktora sonrası araştırmacı Alessandro Mazzullo'nun yazdığı genelleştirilmiş Riemann hipotezi ispatını "Tamamen insan eseri, hiç yapay zekâ yok" notuyla yayımladı. Plan, Mazzullo'nun bir yıllığına Stanford'a gelmesi, metni olgunlaştırması ve yeterince kişiye kontrol ettirmesiydi; ama Vakil'e göre artık en iyisi taslağın hemen yayımlanması. Mazzullo ispatın 12 yıllık çalışmanın ürünü olduğunu söylüyor. Lean ile yazılmadığı için şimdilik kimse tutup tutmadığını söyleyemiyor.

İki ispat yeni matematiğin iki yüzünü gösteriyor: insanların henüz anlamadığı bir cevaba ulaşan bir makine ve 12 yıl boyunca henüz hiçbir makinenin kontrol etmediği bir ispat yazan bir insan. Mazzullo girişte, bugünün hızından ve tonundan cesareti kırılan her matematikçiye bir mesaj bırakıyor: "Hâlâ buradayız. Hem de dipdiri. Hiçbir yere gitmiyoruz." Peki nihai cevap geldiğinde, başarı kimin olacak - matematikçinin mi, modelin mi, yoksa tam bu hafta halka açılan şirketin mi?