Brukseli i porositi pushtetit të ri në Serbi: pa sanksione kundër Rusisë nuk ka përparim drejt BE-së

Në Serbi ndryshoi pushteti, por në Bruksel nuk ndryshoi asgjë. Eurokomisionerja për zgjerim Marta Kos porositi qartë se Serbia nuk do të mund të përparojë në rrugën drejt BE-së nëse nuk vendos sanksione kundër Rusisë.

„Nuk do të jetë e mundur të përparojë një vend që nuk harmonizohet me ne për çështjen e interesit strategjik, e këto janë, natyrisht, politika e jashtme dhe e sigurisë, përkatësisht lufta e përbashkët kundër Rusisë, sidomos në kontekstin e luftës ruse në Ukrainë. Kjo do të jetë shumë, shumë e vështirë“, deklaroi Kos.

Njëkohësisht, ajo vetë pranon se BE-ja ende nuk ka nisur bisedime me qeverinë e re serbe. „Së pari duhet ta formojnë qeverinë e re, e pastaj do të shohim si dhe nëse do të mund të vazhdojmë më tej në këtë fushë“, tha Kos. Pra, qeveria ende nuk ekziston, ndërsa ultimatumi tashmë qëndron në tryezë.

Kos ditët e kaluara bisedoi me Ilija Srdanovićin, bartësin e Listës Studentore që fitoi në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, dhe i porositi se BE-ja është e gatshme ta mbështesë qeverinë e re në rrugën evropiane. Mbështetja është ofruar, por për kushtet nuk negociohet.

„Serbia do të duhet të tregojë më shumë“

Mesazhi nuk është i ri. Qysh në fillim të tetorit, para zgjedhjeve, Kos para Komisionit për Politikë të Jashtme të Parlamentit Evropian tha: „Serbia do të duhet të tregojë më shumë. Do ta shohim seriozitetin e qeverisë së tyre pas zgjedhjeve - nëse vetëm do të flasin se duan të jenë anëtare apo do të punojnë konkretisht për këtë, sidomos në drejtim të harmonizimit strategjik me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë“.

Ajo atëherë theksoi edhe se Serbia nuk është në grupin e vendeve më të përparuara që do të marrin harta të veçanta rrugore për anëtarësim. Këto janë Mali i Zi, Shqipëria, Moldavia dhe Ukraina. Maqedonia nuk është as në atë listë, që do të thotë se Beogradi dhe Shkupi tani presin para të njëjtës derë, secili me problemin e vet.

Testi që Beogradi deri tani e shmangu

Nën pushtetin e mëparshëm Beogradi me vite refuzoi të vendosë sanksione ndaj Moskës. Prandaj kjo nuk është çështje teknike, por testi i parë i vërtetë se sa do të dallojë pushteti i ri nga i vjetri në atë që Brukseli mat më së shumti - në anën e kujt qëndron Serbia kur Evropa zgjedh anë.

Brezi i ri në Beograd premtoi ndryshim. Brukseli tani po kontrollon nëse ky ndryshim vlen edhe për marrëdhëniet me Moskën. Sa shpejt do të vijë përgjigjja - dhe nëse do të vijë fare - do të thotë më shumë për Serbinë e re se çdo tubim zgjedhor.