2027 bütçesi milletvekillerinin önünde: Borç geri ödemesine 124,6 milyar dinar, sermaye yatırımlarının üç katı

Meclis Finansman ve Bütçe Komisyonu, 2027 bütçe tasarısının ikinci okuma görüşmelerine başladı: on gün, dördü genel görüşme, altısı ise sayısı şimdiden 300'ü aşan değişiklik önergeleri için. Kâğıt üzerinde rakamlar düzenli görünüyor. Gelirler 2026'ya göre yüzde 5,7 artışla 395,4 milyar dinar, harcamalar ise yüzde 4,8 artışla 440,4 milyar dinar olarak planlandı. Açık 45 milyar dinar, yani GSYH'nin yüzde 3,5'i.

En önemli rakam manşetlerde değil

Sermaye harcamaları için 40,8 milyar dinar planlandı. Borç servisi için, aynı yıl, 124,6 milyar. Devlet eski borçları geri ödemeye sermaye yatırımlarına ayırdığının üç katından fazlasını verecek. Geri ödeme yükümlülüklerinin 46,5 milyar dinarı dış borç; buna 2023'te ihraç edilen ve gelecek yıl vadesi dolan 500 milyon avroluk Eurobond da dahil.

Bütün bunlar neyle ödenecek? Yeni borçla: yurt içinde 36,3 milyar dinar, vadesi dolan bir yıllık devlet tahvilleri için ilave 60 milyar ve yurt dışından 86,8 milyar dinar borçlanma. Toplamda bir yılda 183,1 milyar dinar borçlanma - açığı kapatmak ve eski kredileri geri ödemek için.

Vatandaşlar ne alıyor?

Vergi gelirlerinin yüzde 6,4 artışla 223,1 milyar dinar olması öngörülüyor. Sosyal transferler 220,8 milyara çıkıyor; bunun 123,8 milyarı, yasal uyarlamaya göre yüzde 4,8 artışla emekli maaşlarına gidiyor. En kırılgan kesimlerin sosyal korunması için 14,3 milyar dinar, aktif istihdam tedbirleri için 2,9 milyar ayrılırken sağlığa bu yıla göre 3,9 milyar daha fazla kaynak verilecek. Savunma, NATO yükümlülükleri uyarınca GSYH'nin yüzde 2'sini, belediyeler ise blok hibeler ve KDV hibeleriyle yaklaşık 36 milyar dinar alıyor. Maliye Bakanı Gordana Dimitrieska Koçoska, kamu sektöründe maaş artışları için de kaynak sağlandığını belirtti.

Bir ayrıntı dikkat çekiyor. Devlet Yolları Kamu İşletmesi'nin parası artık Bütçe'de değil; işletme bu parayı kendisi buluyor. 8 ve 10d Koridorları ile Kırçova–Bukojçani, Kırçova–Ohri ve Üsküp–Blace otoyolları bu işletme üzerinden sürüyor. Yani en büyük yatırımların bir kısmı bütçe tablosunun dışında yaşıyor - dolayısıyla az önce başlayan tartışmanın da dışında.

Bakan, sermaye yatırımlarında yalnızca planlanan miktarın değil, gerçekleşmenin de önemli olduğunu söylüyor. Burada hemfikiriz. Bu yüzden milletvekillerine sorulacak soru basit: 40,8 milyarın ne kadarı Aralık 2027'ye kadar gerçekten harcanacak - ve borcun ne kadarını sonraki hükümetler ödemek zorunda kalacak?