Буџетот за 2027 пред пратениците: 124,6 милијарди денари за отплата на долг, три пати повеќе од капиталните инвестиции

Собраниската Комисија за финансирање и буџет ја почна расправата за Предлог-буџетот за 2027 година во второ читање: десет дена, четири за општ претрес и шест за амандманите, кои се веќе над 300. Бројките на хартија изгледаат уредно. Приходите се планирани на 395,4 милијарди денари, 5,7 отсто повеќе од 2026, а расходите на 440,4 милијарди, раст од 4,8 отсто. Дефицитот е 45 милијарди денари, или 3,5 отсто од БДП.

Најважната бројка не е во насловите

За капитални расходи се планирани 40,8 милијарди денари. За сервисирање на долгот, во истата година, 124,6 милијарди. Државата за враќање стари долгови ќе даде над три пати повеќе отколку за капитални инвестиции. Од обврските за отплата, 46,5 милијарди денари се надворешен долг, вклучително и еврообврзницата од 500 милиони евра издадена во 2023 година, која доспева наредната година.

Со што ќе се плати сето тоа? Со ново задолжување: 36,3 милијарди денари дома, дополнителни 60 милијарди за едногодишни државни хартии од вредност што доспеваат, и 86,8 милијарди денари задолжување во странство. Вкупно 183,1 милијарди денари задолжување за една година – за да се покрие дефицитот и да се вратат старите кредити.

Што добиваат граѓаните

Даночните приходи се проектирани на 223,1 милијарди денари, раст од 6,4 отсто. Социјалните трансфери растат на 220,8 милијарди, од кои 123,8 милијарди за пензии, 4,8 отсто повеќе, согласно законското усогласување. За социјална заштита на најранливите се предвидени 14,3 милијарди денари, за активни мерки за вработување 2,9 милијарди, а за здравство 3,9 милијарди повеќе од оваа година. Одбраната добива 2 отсто од БДП, според обврските кон НАТО, а општините околу 36 милијарди денари преку блок дотации и дотации од ДДВ. Министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска посочи дека се обезбедени и средства за раст на платите во јавниот сектор.

Еден детал вреди внимание. Парите за Јавното претпријатие за државни патишта повеќе не се во Буџетот, туку претпријатието само ги обезбедува. Преку него продолжуваат Коридорите 8 и 10д и автопатите Кичево–Букојчани, Кичево–Охрид и Скопје–Блаце. Значи дел од најголемите инвестиции живее надвор од буџетската табела – а со тоа и надвор од расправата што токму почна.

Самата министерка вели дека кај капиталните инвестиции не е важна само висината на планираните средства, туку и нивната реализација. Тука се согласуваме. Затоа и прашањето за пратениците е едноставно: колку од 40,8 милијарди ќе бидат навистина потрошени до декември 2027 – и колку од долгот ќе мора да го враќаат следните влади?