Buxheti për 2027 para deputetëve: 124,6 miliardë denarë për shlyerjen e borxhit, tri herë më shumë se investimet kapitale

Komisioni parlamentar për Financim dhe Buxhet e nisi debatin për Propozim-buxhetin për vitin 2027 në leximin e dytë: dhjetë ditë, katër për debat të përgjithshëm dhe gjashtë për amendamentet, të cilat tashmë janë mbi 300. Shifrat në letër duken të rregullta. Të hyrat janë planifikuar në 395,4 miliardë denarë, 5,7 për qind më shumë se në 2026, ndërsa shpenzimet në 440,4 miliardë, rritje prej 4,8 për qind. Deficiti është 45 miliardë denarë, ose 3,5 për qind e BPV-së.

Shifra më e rëndësishme nuk është në tituj

Për shpenzime kapitale janë planifikuar 40,8 miliardë denarë. Për shërbimin e borxhit, në të njëjtin vit, 124,6 miliardë. Shteti për kthimin e borxheve të vjetra do të japë mbi tri herë më shumë se për investime kapitale. Nga detyrimet për shlyerje, 46,5 miliardë denarë janë borxh i jashtëm, përfshirë euroobligacionin prej 500 milionë eurosh të emetuar në vitin 2023, i cili maturohet vitin e ardhshëm.

Me çfarë do të paguhet e gjithë kjo? Me huamarrje të re: 36,3 miliardë denarë brenda vendit, 60 miliardë shtesë për letrat njëvjeçare me vlerë të shtetit që maturohen, dhe 86,8 miliardë denarë huamarrje jashtë vendit. Gjithsej 183,1 miliardë denarë huamarrje për një vit - për të mbuluar deficitin dhe për të kthyer kreditë e vjetra.

Çfarë marrin qytetarët

Të hyrat tatimore janë projektuar në 223,1 miliardë denarë, rritje prej 6,4 për qind. Transfertat sociale rriten në 220,8 miliardë, nga të cilat 123,8 miliardë për pensione, 4,8 për qind më shumë, sipas harmonizimit ligjor. Për mbrojtjen sociale të më të cenueshmëve janë paraparë 14,3 miliardë denarë, për masa aktive punësimi 2,9 miliardë, ndërsa për shëndetësinë 3,9 miliardë më shumë se këtë vit. Mbrojtja merr 2 për qind të BPV-së, sipas detyrimeve ndaj NATO-s, ndërsa komunat rreth 36 miliardë denarë përmes dotacioneve bllok dhe dotacioneve nga TVSH-ja. Ministrja e Financave Gordana Dimitrieska Koçoska theksoi se janë siguruar edhe mjete për rritjen e pagave në sektorin publik.

Një detaj meriton vëmendje. Paratë për Ndërmarrjen Publike për Rrugë Shtetërore nuk janë më në Buxhet; ndërmarrja tani i siguron vetë. Përmes saj vazhdojnë Korridoret 8 dhe 10d dhe autostradat Kërçovë–Bukojçan, Kërçovë–Ohër dhe Shkup–Bllacë. Pra, një pjesë e investimeve më të mëdha jeton jashtë tabelës së buxhetit - e me këtë edhe jashtë debatit që sapo nisi.

Vetë ministrja thotë se te investimet kapitale nuk ka rëndësi vetëm shuma e mjeteve të planifikuara, por edhe realizimi i tyre. Këtu pajtohemi. Prandaj edhe pyetja për deputetët është e thjeshtë: sa nga 40,8 miliardët do të shpenzohen vërtet deri në dhjetor 2027 - dhe sa nga borxhi do të duhet ta kthejnë qeveritë e ardhshme?