Washington ile Moskova arasında Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakereler şimdiye kadar generallerin ve diplomatların sözlüğüyle yürütüldü: topraklar, güvenlik garantileri, yaptırımlar, ateşkes. Amerikan basınına göre görüşmelere artık çok daha kârlı bir şey de girdi: Rus petrol devi Lukoil'in yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki uluslararası varlıkları.

Bunlar otoyol kenarındaki birkaç benzin istasyonu değil. Paket, Orta Asya'dan Meksika'ya petrol ve gaz sahalarını, kanıtlanmış ve muhtemel üç milyar varili aşkın rezervi, dünya genelinde binlerce benzin istasyonunu ve Avrupa'daki rafinerileri - aralarında Bulgaristan ve Romanya'daki tesisler de var - kapsıyor. Yani Kremlin'de pazarlığı yapılan şeyin bir kısmı hemen yanı başımızda duruyor.

Konuyu Putin kendisi açtı

Görüşmelere yakın kişilere göre satış meselesini 5 Eylül'de Kremlin'de Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yaptığı görüşmede bizzat Vladimir Putin gündeme getirdi. Bir kaynağa göre fikri, anlaşmanın Rus kamuoyuna Moskova'nın Amerika ile yeniden iş yapabildiğini göstermesiydi. Yani barışın, başarılı bir işlemin kanıtıyla birlikte gelmesi gerekiyor.

Alıcılar müzakerecilere yakın

Varlıklar için baş aday, Los Angeles Dodgers beyzbol kulübünün ortak sahibi Amerikalı milyarder Todd Boehly. Boehly daha önce Donald Trump ile bağlantılı projelere toplam iki milyon dolar vermişti - biri Trump'ı destekleyen bir siyasi komiteye, bir milyon da şirketi üzerinden başkanlık yemin törenine. Konsorsiyumunda, ailesi zaten Kushner ve Ivanka Trump ile iş yapan Katarlı iş insanları Moutaz ve Ramez Al Khayyat da var. Birlikte büyük bir lüks turizm projesi de geliştiriyorlar - Arnavutluk'ta.

İkinci büyük oyuncunun, Birleşik Arap Emirlikleri Ulusal Güvenlik Danışmanı ve devlet başkanının kardeşi Şeyh Tahnun bin Zayed Al Nahyan ile bağlantılı bir fon olması bekleniyor. Onun kontrolündeki fonlar Kushner'in yatırım şirketi Affinity Partners ile bağlantılı; ona yakın başka bir yapı ise Witkoff'un da kurucu ortağı olduğu Trump ailesinin kripto şirketi World Liberty Financial'da büyük bir hisse satın aldı. Amerikan basını yine de Witkoff ya da Kushner'in satıştan kişisel olarak kazanç sağlayacağına dair bir kanıt olmadığını belirtiyor; Witkoff'un sözcüsü de onun anlaşmada mali bir çıkarı ya da çıkar çatışması olmadığını söyledi.

Devlet hem alıcı hem hakem

İşin en tuhaf yanı, konsorsiyuma Amerikan devletinin kendisinin de dahil olması: Daha önceki iddialara göre devralma için kurulacak yeni şirketin yaklaşık yüzde 15'ini alabilecek olan Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC). Üst düzey bir yönetim yetkilisi, ABD'nin önemli bir peşin ödeme ve gelecekteki kârdan pay alması için Witkoff ve Kushner'in devlet yatırımının koşullarına ilişkin müzakerelere de katıldığını doğruladı. Böylece Washington çifte bir role bürünüyor: Devletin bir kısmı yatırımcı ve ortak sahip oluyor, diğer kısmı ise anlaşmanın onsuz pratikte gerçekleşemeyeceği düzenleyici onayı ve yaptırım muafiyetini verip vermeyeceğine karar vermek zorunda. O zaman kim kime "hayır" diyecek?

Para makinesi olarak yaptırımlar

Hikâyeyi alıcılar için bu kadar tatlı yapan tam da Amerikan yaptırımları. Lukoil, yaptırımlara maruz kaldıktan sonra uluslararası varlıklarını satışa çıkardı - bu da olası alıcıların sayısını azalttı ve paketin değerini düşürdü. Washington satışı onaylar ve yeni sahibin bu kısıtlamalar olmadan faaliyet göstermesine izin verirse, ucuza alınan varlıklar neredeyse anında çok daha değerli hale gelebilir. Boehly bu arada, varlıkların bir kısmı için anlaşmaya varmış ama aylardır ABD makamlarının onayını bekleyen Amerikan yatırım şirketi Carlyle'ı devre dışı bırakmaya çalışıyor.

Faturalı barış

Trump yönetimi, büyük Amerikan-Rus iş anlaşmalarının önünü açmanın Kremlin'e uzlaşma için ek bir motivasyon verebileceğini hesaplıyor. Amerikalı müzakereciler ayrıca Lukoil anlaşmasının enerji arzını artırıp dünya fiyatlarını düşüreceğine inanıyor. Putin için hesap farklı: Washington ile siyasi bir anlaşmanın Rus şirketlerine Batı sermayesinin ve pazarlarının kapılarını açtığının somut kanıtı.

Anlaşma henüz imzalanmadı. Hem ABD makamlarının hem de Kremlin'in onayı gerekiyor; Beyaz Saray, ABD Hazine Bakanlığı ve Lukoil iddialar hakkında yorum yapmadı. Ama çerçeve net: Toprak, garantiler ve ateşkesin yanında müzakere masasında artık 20 milyar dolarlık petrol varlıkları da duruyor. Büyükler barış üzerinde anlaşırken ve komşu Bulgaristan'daki rafineriler bir paketin parçası olarak sahip değiştirirken, bölgede birine sorulacak mı?