2025 PISA uluslararası değerlendirmesinin sonuçları açıklandı ve Makedonya için bir öncekinden daha kötü. Durgunluk değil, gerileme - üstelik OECD ülkelerindeki ortalama gerilemeden daha hızlı.

Makedonyalı on beş yaşındakiler matematikte 379 puan, okumada 354 ve fen bilimlerinde 377 puan aldı. 2022'deki önceki döngüde matematik sonucu 389'du - yani üç yılda 10 puanlık düşüş. Okumada düşüş 359'dan 354'e. OECD ülkelerinin ortalaması matematikte yaklaşık 472, fen bilimlerinde 482.

Bu rakamların pratikte anlamı ne

Puanlar bir soyutlama. Yüzdeler değil. Makedonyalı on beş yaşındakilerin yalnızca yüzde 26'sı okuma okuryazarlığında asgari düzeye ulaştı. Bu, neredeyse dörtte üçünün okuduğu metni anlayıp çözümleyemediği anlamına geliyor. Matematikte asgari düzeye yüzde 32, fen bilimlerinde yüzde 36 ulaştı. Karşılaştırma için: OECD ülkelerinde okumada asgari eşiği öğrencilerin yüzde 69'u geçiyor.

Rapordan çıkarılmaya değer bir veri daha var: matematik okuryazarlığının en üst düzeylerinde, 5. ve 6. düzeyde, Makedonyalı öğrencilerin yalnızca yüzde 1'i bulunuyor. OECD ortalaması yüzde 8. Yani yalnızca dip derin değil - tepe de neredeyse yok.

Değerlendirmeye 124 okuldan 6.977 öğrenci katıldı; bu, ülkedeki yaklaşık 16.700 on beş yaşındakini temsil ediyor. Küçük bir örneklem ya da istatistiksel hata söz konusu değil.

Dikkat nereye kayboluyor

Rapor öğrenme ortamına dair veriler de içeriyor. Öğrencilerin yüzde otuz üçü, fen derslerinde sınıf arkadaşlarının sık sık cihazlarla dikkatinin dağıldığını bildirdi - böyle sınıflarla diğerleri arasındaki puan farkı 22 puan. Yüzde kırk dördü haftalık olarak öğrenmek için yapay zekâ kullanıyor, yüzde 34'ü ise deneme hazırlamak için.

Devamsızlık bir başka katman. Testten önceki iki haftalık dönemde yüzde 35 tam okul günü kaçırdı, yüzde 41 tek tek dersleri kaçırdı, yüzde 57 ise geç kaldı. Ve son olarak, yalnızca yüzde 67'si ebeveynlerinin haftalık olarak kendileriyle okul hakkında konuştuğunu bildirdi - 2022'deki yüzde 73'ten aşağı.

Bu rakamın hesabını kim veriyor?

Burası genellikle Eğitim Bakanlığı'ndan reformlar, stratejiler ve yeni konseptler hakkında bir açıklamanın geldiği yer. Ama Makedonya PISA'ya yüzyılın başındaki ilk döngüden beri katılıyor, 2015'ten bu yana ise düzenli olarak. Yani Üsküp'e ulaşan bu türden ilk ölçüm değil.

Buna rağmen matematik sonucu bir önceki döngüye göre 10 puan düştü. Bu raporların her biri şimdiye dek yapılan işin etkisinin ölçümü olarak değil, bir günlük haber olarak ele alındı. Sistemde gerçekten işleyen bir şey varsa, PISA tam da bunu gösterecek araç. Şimdiye kadar göstermiyor.