Neredeyse kimsenin ziyaret etmediği iki Polonya şehri Toruń ve Bydgoszcz: 1,46 metre eğik bir kule, bir zencefilli kurabiye müzesi ve katedralin altında 480 altın sikke

Şehirlerden birini Cermen şövalyeleri inşa etti. Diğeri en başından Polonyalıydı, bir asırdan uzun süre Prusya yönetiminde yaşadı, sonra yeniden Polonya'ya döndü. Toruń ve Bydgoszcz komşu, arabayla yaklaşık bir saat mesafede; tarihleri ise o kadar farklı ki Avrupa'nın iki ucundaymış gibi görünüyorlar. Balkanlar, efendi değiştirmiş bir şehrin neye benzediğini - ve efendilerin sokaklarda ne kadar iz bıraktığını - iyi bilir.

Toruń: tuğla, karabiber ve zencefilli kurabiye

Toruń'un eski şehir merkezi kırmızı tuğla Gotik; bugün yalnızca kalesinin yıkıntıları ayakta kalan Cermen Şövalyeleri Tarikatı'nın neredeyse iki yüz yıllık hâkimiyetinin mirası. 1454'te şehir ayaklandı ve Polonya Krallığı'na katıldı. Vistül Nehri kıyısındaki zengin bir Hansa şehri olan Toruń, aralarında karabiberin de bulunduğu baharatların ticaretini yaptı - ve ünlü zencefilli kurabiyesi piernik tam da bu ticaretten doğdu.

Zencefilli kurabiye burada bir hediyelik eşya değil, bir din. Yaşayan Zencefilli Kurabiye Müzesi'nde ziyaretçiler tarihini ve tekniğini öğreniyor, ardından kendi kurabiyelerini yoğurup pişiriyor. Piernik her kafede ve restoranda var; Toruń'dan bir kutu zencefilli kurabiye olmadan ayrılmak neredeyse imkânsız.

Şehrin kendi "Günahlar Kulesi" de var. Efsaneye göre onu bir Cermen şövalyesi kefaret olarak inşa etmiş; bugün 1,46 metre eğik. 15. yüzyıldan kalma Gotik bir evde, güneş merkezli teorisine adanmış Nikolaus Kopernik Müzesi bulunuyor - ancak tarihçiler gökbilimcinin gerçekten orada yaşayıp yaşamadığı konusunda hâlâ anlaşamıyor. Onun adını taşıyan üniversitenin yaklaşık 30.000 öğrencisi ve gözlemevli bir astronomi merkezi var.

Eski Pazar Meydanı'nda Gotik bir tuğla simge olan Eski Belediye Binası, önünde ise Christian Friedrich'in eseri 2,6 metre yüksekliğindeki bronz Kopernik heykeli duruyor. İçeride Bölge Müzesi, Kraliyet Salonu ve Kopernik portreli Büyük Salon var; 40 metrelik kule ise bütün şehre manzara sunuyor. Aziz Yahya Katedrali'nde Kopernik'in vaftiz kurnası, Orta Çağ freskleri, bir org ve "Tanrı'nın Borusu" lakaplı tarihi bir çan saklanıyor.

Yemek için: eski bir Barok tahıl ambarındaki Monka restoranı; şef Kasz Ederne yerel un ve sebzelerle çalışıyor, fırın da her sabah ekmek ve çörek çıkarıyor. Limanın yanındaki 18. yüzyıldan kalma bir İsveç tahıl ambarının adını taşıyan Spichrze oteli ördek, ringa, ekşi çorba żurek ve zencefilli kurabiyeli tatlılar sunuyor. Bira için ise Kral Jan Olbracht'ın adını taşıyan Gotik bir evdeki Jan Olbracht Browar Staromiejski bira fabrikası. Kral 1492'den 1501'e kadar hüküm sürdü ve rivayete göre kısmen biraya olan sevgisi yüzünden Toruń'da öldü.

Bydgoszcz: müzik, değirmenler ve katedralin altında altın

Bydgoszcz klasik müziğin ve cazın şehri. "Feliks Nowowiejski" Müzik Akademisi ülkenin önde gelenlerinden; sonbaharda Pomeranya Filarmonisi Müzik Festivali ile davulcu Józef Eliasz'a ve 1994'te kurulan Eljazz kulübüne bağlı Bydgoszcz Jazz düzenleniyor.

Eski Pazar Meydanı, çoğu İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yeniden inşa edilmiş neoklasik, eklektik, Art Nouveau ve modernist binalarla çevrili. Burada, Eylül 1939'daki halka açık infazların anısına dikilmiş, 1969 tarihli bronz "Bydgoszcz Topraklarının Mücadelesi ve Şehitliği" anıtı duruyor. Agata Łapińska'nın tasarladığı güneş saati, güneşin 18 derece doğu boylamındaki konumuna göre "Bydgoszcz saatini" gösteriyor. Saat 13.13 ve 21.13'te ise Katarynka restoranının penceresinde efsanevi simyacı Pan Twardowski beliriyor.

En iyi fotoğraf, eski şehirde Brda Nehri üzerindeki köprüden çekiliyor: Polonya'nın AB'ye girişi sıralarında yerleştirilen Jerzy Kędziora'nın "Nehri Geçen Adam" heykeli ve arka planda Rother Değirmenleri. Değirmen Adası'nda Rother kompleksi suya ve öğütmeye adanmış bir kültür mekânı. Oradaki Avrupa Para Merkezi, 2018'de Aziz Martin ve Nikola Katedrali'nin altında bulunan Bydgoszcz Hazinesi'ni de saklıyor: 480 altın sikke, kilise eşyaları ve mücevherler.

Bydgoszcz aynı zamanda bir parklar şehri: Ferdinand Lepcke'nin 1904 tarihli "Tufan" çeşmesinin bulunduğu Büyük Kazimierz Parkı, Pomeranya Filarmonisi'nin yanındaki Jan Kochanowski Parkı ve Józef Stübben'in tasarladığı bahçe şehir Sielanka. Akşam yemeği için - çağdaş Polonya mutfağıyla Kuchnia by Marcin.

Nasıl gidilir

En yakın büyük havalimanları Gdańsk ve Varşova. Gdańsk'tan yol, kiralık arabayla ya da trenle Malbork, Bydgoszcz ve Toruń'a uzanıyor; Varşova'dan ise Bydgoszcz'a direkt tren var. Bydgoszcz'a yaklaşık 160 kilometre uzaklıktaki Malbork'taysanız kaleyi atlamayın: 13. yüzyıldan itibaren Cermen Şövalyeleri Tarikatı tarafından inşa edildi, 1997'den beri UNESCO koruması altında ve dünyanın en büyük tuğla kalesi kabul ediliyor. Neredeyse kimsenin ziyaret etmediği iki şehir, ama Cermen mirası, Hansa zenginliği ve katedralin altında altın - başka kaç Avrupa destinasyonu bu kadar az kalabalıkla bu kadar çok şey sunuyor?