Aleksandar Vuçiç, olası bir başbakan adaylığı konusunda iktidardaki SNS'nin "iradesini kabul etmeye hazır" olduğunu söyledi. Erken seçimlerin 9 ya da 10 Eylül'de ilan edileceğini belirtiyor. Partinin kararını, Niş'teki Ana Kurul oturumunun ardından bekliyor.

Bu formülasyon, bölgenin kendi pratiği kadar eski. Kimse makam istemez - makam, ısrar eden partiye karşı bir yükümlülük olarak, derin bir iç çekişle kabul edilir. Vuçiç, Mayıs 2023'te SNS liderliğinden resmen çekildi ve partiyi Miloş Vuçeviç'e devretti. O günden beri, iradesine şimdi saygı göstereceği partiyi "yönetmiyor".

Oturma düzeni olarak anayasa

Tüm operasyonun nedeni basit: Vuçiç ikinci cumhurbaşkanlığı dönemini tamamlıyor ve Sırbistan Anayasası üçüncüsüne izin vermiyor. Bu yüzden makam değişiyor, sahibi değil. Bu ne Sırbistan'da ne de Balkanlar'da yeni. Yeni olan yalnızca duyurulmasındaki açıklık.

İkinci duyuru daha ilginç. Vuçiç, gelecek hükümetin en fazla 12 bakanı olması gerektiğini söylüyor - ona göre Sırbistan tarihinin en küçük hükümeti, ama "hızlı, verimli ve güçlü". Burada durmakta fayda var. On iki bakanlık, birimlerin birleştirilmesi demek; bu da daha geniş alanlar hakkında daha az kişinin karar vermesi demek. Bu verimlilik olabilir. Yoğunlaşma da olabilir. Farkı sayı değil, birleştirilen birimleri kimin tuttuğu gösterir.

Dün başlamamış bir kampanya

Vuçiç, resmen ilan edilmemiş olmasına rağmen günlerdir erken seçim duyurarak kampanya yürütüyor. Bizim bölgemizde bu tanıdık bir figür: seçimler sürekli devam ediyormuş gibi yürütülür, tarih ise uzun zamandır olan bir şeyin yalnızca idari onayıdır.

Paralelde ne olduğunu da fark etmek gerek. Aynı hafta Sırbistan, hükümlü savaş suçlusu Ratko Mladiç için Belgrad'da anma ve Topçider'de defin içeren devlet töreni düzenliyor. Seçim öncesi hafta ile ulusal seferberlik aynı günlere denk geliyor. Bu tek başına bir hesabı kanıtlamaz - ama kampanya kesinlikle boş bir sahnede başlamıyor.

Sırbistan'daki seçmenlere kalan soru, Vuçiç'in başbakan olup olmayacağı değil. O çoktan çözülmüş görünüyor. Soru şu: aynı adam, on iki birime sıkıştırılmış bir hükümetle başka bir koltuğa oturduğunda hayatlarında somut olarak ne değişiyor?