Shifra është gati e pabesueshme: 2.419,6 baktere koliforme në 100 mililitra - ndaj një maksimumi të lejuar prej 50. Kjo është 48 herë mbi kufirin e sigurisë. Pikërisht ujë i tillë rridhte nga rubinetat në Gostivar ndërsa mbi 1.200 qytetarë kërkuan ndihmë mjekësore me diarre, të vjella, dhimbje barku dhe temperaturë. E pjesa më e tmerrshme nuk është shifra. Më e tmerrshmja është se, sipas hetimit, kjo nuk ishte aksident.

Pompa që përzien kanalin me ujin e pijshëm

Sipas aktakuzës, tre drejtues të ndërmarrjes publike „Komunalec" më 25 qershor vendosën pompa zhytëse që bartnin ujë sipërfaqësor nga një kanal i hapur drejtpërdrejt në sistemin e ujit të pijshëm. Deri më 16 korrik, kur mbërritën inspektorët, dy pompa ende punonin - dhe ende e përzienin ujin e ndotur me furnizimin kryesor. Uji nga kanali doli i testuar gati 48 herë mbi të lejuarën. Kjo nuk është një vrimë në tub. Kjo është një lidhje e vendosur me vetëdije mes një kanali të hapur dhe rubinetave të një qyteti të tërë.

Për këtë arsye, Prokuroria Themelore Publike Gostivar nisi hetim ndaj u.d. drejtoreshës së „Komunalec", drejtuesit teknik dhe drejtuesit të sektorit të ujësjellësit dhe kanalizimit. Të tre u ndaluan për veprën penale „Vepra të rënda kundër mjedisit jetësor dhe natyrës". Lëvizja drejt ndalimit është e mirë - por vjen pasi uji tashmë kishte rrjedhur me javë.

1.200 të sëmurë, dhe ende pyetje të hapura

Epidemiologu Dragan Danillovski flet për një „lidhje të fortë epidemiologjike" mes epidemisë dhe ndotjes së sistemit. Agjencia për Ushqim dhe Veterinari e ndaloi përdorimin e ujit vetëm më 17 korrik - gati tre javë pasi ishin vendosur pompat. Përse kaq gjatë? Kush duhej ta vinte re dhe nuk e vuri? Dhe përse në një sistem publik ujësjellësi është fare fizikisht e mundur që dikush thjesht të montojë një pompë dhe të lëshojë ujë nga kanali?

Ndalimet janë një fillim, jo një fund. Sepse nëse tre veta mundën ta bënin këtë, atëherë sistemi që duhej t'i ndalonte - mbikëqyrja, kontrolli, analizat e rregullta - thjesht nuk ekzistonte ose nuk punonte. Dhe ndërsa vazhdojnë hetimet, gostivarasit e mësuan mësimin më të shtrenjtë të mundshëm: në këtë vend, uji nga rubineta nuk është i dhënë. Është diçka që duhet të kontrollohet kush e lëshon, dhe nga vjen.