Ministri i mbrojtjes i Bosnjës dhe Hercegovinës, Zukan Helez, kërkoi nga bashkësia ndërkombëtare ta tërheqë nënshkrimin mbi ekzistencën e Republikës Serbe. Me këtë, pretendon ai, do të binte „krijesa paraShtetërore gjenocidale“ - e pastaj, siç tha, „ne e dimë çfarë duhet të bëjmë“.

Ajo fjalia e fundit është tërë historia. Jo argumenti, jo e drejta, por ajo që mbeti e papërfunduar në fund. Një ministër mbrojtjeje në një vend shtetësia e të cilit mbahet mbi një marrëveshje paqeje të vitit 1995, hapur lë të kuptohet se çfarë do të pasonte nëse ajo marrëveshje do të revokohej nga jashtë.

Shkaku është varrimi i gjeneralit Ratko Mlladiq, i mbajtur më 7 shtator me nderime ushtarake dhe, sipas burimeve, me më shumë se 150.000 të pranishëm. Kjo është një shifër që vetvetiu thotë shumë për atë se ku ndodhet rajoni tridhjetë vjet më vonë.

Nga Sarajeva, nismë në mbi 800 adresa

Paralelisht, katërmbëdhjetë deputetë në Dhomën e Përfaqësuesve të Kuvendit Parlamentar të BeH dërguan një nismë në mbi tetëqind adresa në Evropë, SHBA dhe Mbretërinë e Bashkuar - për rishqyrtim urgjent dhe pezullim të përkohshëm të Marrëveshjes për marrëdhënie të veçanta dhe paralele mes Serbisë dhe Republikës Serbe.

Në nismë thuhet se nuk bëhet fjalë për reagim ndaj një ngjarjeje, por ndaj një vazhdimësie politike, të përmbledhur në Deklaratën e të ashtuquajturit Kuvend Gjithserb në Beograd - përfshirë mohimin e gjenocidit në Srebrenicë dhe kontestimin e institucioneve të BeH.

Tetëqind adresa. Kjo është diplomaci sipas parimit „le të dëgjojë dikush“. Pyetja është nëse në Bruksel dhe Uashington fare lexon dikush, apo letra përfundon atje ku përfundojnë të gjitha letrat ballkanike - në një sirtar me mbishkrimin „e ndërlikuar“.

Përgjigjja: edhe më e zëshme

Helezit iu përgjigj anëtarja serbe e Kryesisë së BeH, Zheljka Cvijanoviq, me një fjalor që nuk është as për një nuancë më i butë. „Do të nisej në xhihad, apo jo? Do të na fuste në birucat, do të na vinte në pranga“, deklaroi ajo, duke iu referuar viteve nëntëdhjetë.

Pra, një ministër mbrojtjeje nga njëra anë bën thirrje të shfuqizohet enteti. Një anëtar i Kryesisë nga ana tjetër përgjigjet me pamje nga lufta. Të dy ulen në institucione të të njëjtit shtet, të paguar nga të njëjtët tatimpagues.

Kjo është një skenë që Ballkani e njeh përmendsh: retorika nxehet në shtator, qetësohet rreth Vitit të Ri, dhe askush kurrë nuk përgjigjet për asnjë fjalë të shqiptuar. Pyetja që mbetet është tjetër - sa herë mund të sulmohet një e njëjta marrëveshje paqeje nga të dyja anët para se dikush nga jashtë të vendosë se nuk ia vlen më ta mbrojë?