Papa Leoni XIV pranoi titull nderi nga Windsori: shkëmbimi i parë i tillë mes një papi dhe një monarku britanik pas rreth 500 vjetësh

Henriku VIII nuk mori leje nga Roma të divorcohej nga Katerina e Aragonës për t'u martuar me Anne Boleyn - dhe Anglia themeloi kishën e vet. Pesë shekuj më vonë, oborri mbretëror britanik njoftoi se papa Leoni XIV ka pranuar anëtarësim nderi në Kolegjin e Shën Gjergjit pranë kapelës në kështjellën e Windsorit. Sipas oborrit, ky është nderimi i parë fetar reciprok mes një papi dhe një monarku britanik në rreth 500 vitet e fundit.

Fjala „reciproke“ nuk është zbukurim. Titullin „konfratër mbretëror“ fillimisht ia dhanë Charles III. Në vitin 2025, pasi Leoni XIV u zgjodh papë më 8 maj, mbreti dhe mbretëresha Camilla udhëtuan në Romë, dhe Charles, me miratimin e papës, u pranua si vëlla nderi i Bazilikës së Shën Palit jashtë mureve. Kjo është kishë me të cilën mbretërit anglezë kishin lidhje historike deri në shkëputjen nga Roma në shekullin 16. Pastaj dekani dhe kanonikët e Windsorit, me mbështetjen e mbretit dhe të kryepeshkopes së Canterburyt Sarah Mullally, e ftuan papën të pranojë një nderim përkatës në Windsor.

Kumtesa e oborrit flet për „shenjë të dukshme të bashkësisë shpirtërore, miqësisë ekumenike dhe vëllazërisë së krishterë“. Kumtesat e oborrit rrallë kursejnë mbiemrat. Por pas protokollit qëndron një kthesë konkrete: në tetor 2025, gjatë vizitës shtetërore në Vatikan, Charles dhe Leoni XIV u lutën së bashku në një meshë në Kapelën Sistine më 23 tetor. Ishte hera e parë pas pesë shekujsh që një monark britanik lutej publikisht me një papë katolik.

Kthesa është edhe më e madhe nëse shikohet prapa. Në vitin 1985, gjatë vizitës në Vatikan me bashkëshorten e atëhershme Diana, mbretëresha Elizabeth II nuk i lejoi Charles të merrte pjesë në meshën papnore. Dyzet vjet më vonë, Charles është monark dhe vetë e udhëheq linjën e pajtimit që nëna e tij e mbante në distancë. Charles me vite angazhohet për dialog më të mirë mes Kishës Anglikane dhe asaj Katolike, ndërsa tani ka edhe kurorën për ta bërë këtë zyrtare.

Njoftimi vjen në kohë të papërshtatshme për Vatikanin. Më 13 tetor papa u operua urgjentisht: iu hoq lobi i poshtëm i mushkërisë së djathtë, pasi iu zbulua adenokarcinoma, lloji më i shpeshtë i kancerit të mushkërive. Mjekët konfirmuan se tumori është hequr plotësisht dhe se nuk nevojitet trajtim shtesë, por papa ende po shërohet dhe e anuloi udhëtimin në Asizi të caktuar për 27 tetor. Charles, të cilit vetë iu diagnostikua kancer në vitin 2024, i dërgoi letër personale me urimet më të mira.

Roma dhe Canterbury do të mbeten dy kisha, asnjë titull nuk do ta ndryshojë këtë. Por pas pesë shekujsh, dy institucione që u ndanë për shkak të një divorci shkëmbejnë nderime në vend të anatemave. Ballkani e di mirë sa gjatë zgjat një grindje kishtare. A do ta shohim ndonjëherë një pajtim të tillë edhe mes kishave tona?