Protestat tronditin Evropën nga Parisi deri në Tiranë: Rama publikon fytyra protestuesish, Franca nxjerr 70.000 policë në rrugë

E shtuna, 24 tetor, është ditë për të cilën Evropa përgatitet si për stuhi. Një valë protestash ka përfshirë Francën, Shqipërinë, Italinë, Austrinë, Poloninë, Spanjën, Portugalinë, Greqinë dhe Belgjikën, ndërsa më e tensionuar është gjendja në Francë dhe Itali, ku për sot janë paralajmëruar demonstrata masive në qytetet e mëdha.

Franca: 70.000 uniforma dhe Luvri i mbyllur

Ministri francez i Brendshëm Laurent Nuñez paralajmëroi 70.000 policë dhe xhandarë në gjithë vendin, me njësi speciale, helikopterë dhe dronë. „Do të jemi të pakompromis ndaj plaçkitësve dhe huliganëve“, porositi ai. Shërbimet e sigurisë presin mes 400.000 dhe 500.000 protestuesish dhe paralajmërojnë për sulme ndaj objekteve publike dhe për „plaçkitje oportuniste“.

Parisi mbyll 24 stacione metroje, nga Champs-Élysées deri në Lagjen Latine. Luvri, Orsay dhe Muzeu Picasso nuk punojnë, ndërsa të mbyllura janë edhe fondacionet Cartier dhe Louis Vuitton, Opera e Parisit dhe Cirku i Dimrit. Policia miratoi vetëm një marshim të madh - atë të sindikatave, nga sheshi i Bastijës deri në sheshin Nation - ndërsa itinerari që e paraqitën studentët dhe „jelekët e verdhë“ është i ndaluar. Në Lion dhe Marsejë protestat janë plotësisht të ndaluara.

Arsyeja për masa të tilla është fundjava e kaluar. Pas protestave të dhunshme më 17 dhe 18 tetor u shoqëruan 2.700 persona, ndërsa 217 përfunduan në burg, njoftoi ministri i Drejtësisë Gérald Darmanin. Madje 68 për qind e të burgosurve kanë më së shumti 25 vjeç, ndërsa më shumë se gjysma nuk kishin asnjë dosje kriminale. Në Limoges u dogj ndërtesa historike e bashkisë - aty tani vlen ora policore nga 22 deri në 5 dhe ndalimi i tubimeve me më shumë se dhjetë persona. Siguruesit francezë llogarisin humbje deri në 1,2 miliardë euro, me rreth 3.000 kompani të dëmtuara.

E çfarë kërkojnë në të vërtetë protestuesit? Kjo është pjesa që humbet nën pamjet e ndërtesave të djegura. Protestat nisën nga pakënaqësia me gjendjen në arsim dhe me kostot e larta të jetesës. Gjimnazistët, me të cilët Macron caktoi takim në Pallatin Élysée, kërkojnë më shumë para për arsimin, rinovim të shkollave, mësues të rinj dhe reformë të regjistrimit në fakultet. Macron për dhunën fajëson grupet radikale të majta dhe kriminelët, ndërsa Trump nxitoi të thotë se Franca e ka humbur kontrollin mbi migracionin. Secili në protesta sheh atë që do të shohë.

Italia: „Nuk do ta paguajmë ne luftën tuaj“

Në Itali, lëvizja „17 Tetori“ bëri thirrje për protesta të rregullta të shtunave në të paktën tetë qytete të mëdha - Milano, Romë, Torino, Bolonjë, Firence, Padova, Bari dhe Xhenova. Kërkesat janë paga më të larta, kosto më të ulëta jetese, banim i përballueshëm dhe më shumë para për shërbimet publike. Në Torino protestohet kundër rritjes së shpenzimeve ushtarake, me sloganin „Nuk do ta paguajmë ne luftën tuaj“, ndërsa në Romë marshimi „Italia jashtë luftës“ pret rreth 10.000 njerëz. Milano ende e kujton fundjavën e kaluar: 271 të arrestuar, mes tyre shumë të mitur, dhe 14 pjesëtarë të lënduar të forcave të sigurisë. Tregtarët në rrugën luksoze Monte Napoleone tashmë po i gozhdojnë vitrinat me dërrasa.

Shqipëria: listë e zezë në fqinjësi

Për ne skena më e afërt është në Tiranë, ku protestat antiqeveritare zgjasin për të njëmbëdhjetën ditë. Të premten, studentë të mjekësisë dhe profesorë universitarë, me përparëse të bardha dhe maska kirurgjikale, u ndalën para selisë së qeverisë dhe e refuzuan ftesën e re të kryeministrit Edi Rama për bisedë. „Dolëm të kërkojmë dorëheqje dhe asgjë tjetër“, tha njëri prej tyre. Deklaratën që e lexuan, sipas organizatorëve, e mbështetën 120 punonjës shëndetësorë: dorëheqje e Ramës dhe qeveri teknike kalimtare.

Rama u përgjigj në një mënyrë që duhet ta ndjekë çdokush në rajon. Publikoi fotografi të 45 personave për të cilët pretendon se kanë të kaluar kriminale dhe se morën pjesë në dhunë, dhe akuzoi krimin e organizuar, „strukturat e huaja“ dhe Partinë Demokratike opozitare se qëndrojnë pas tyre. Njëri nga të përmendurit u paraqit menjëherë: thotë se është student i mjekësisë me mesatare dhjetë dhe se akuzat për lidhje me trafikun e drogës janë të pabaza. Të premten, gjykata në Tiranë i liroi të gjithë 16 protestuesit e arrestuar, me masën e paraqitjes së rregullt në polici.

Qeveria po mendon edhe për një listë të zezë të veçantë në sistemin shtetëror TIMS, ndërsa të dhënat për protestuesit e akuzuar për dhunë mund t'u dërgohen partnerëve evropianë - gjë që mund të përfundojë me ndalim hyrjeje në disa vende të BE-së. Rama paralajmëroi edhe mundësinë që prindërit e pjesëmarrësve të mitur të mbajnë përgjegjësi financiare për dëmin, ndërsa përmendet edhe humbja e bursave për nxënësit që sulmojnë policët dhe largimi nga puna për mësuesit që nxisin dhunë. Dëmi në Tiranë, sipas administratës tatimore shqiptare, është 2,15 milionë euro, në 127 objekte biznesi.

Koktejet molotov dhe dyqanet e djegura janë reale, ndërsa policia u përgjigj me gaz lotsjellës, topa uji dhe plumba gome. Por kur kryeministri i një vendi kandidat për BE publikon fytyra qytetarësh dhe mendon t'i dërgojë të dhënat e tyre nëpër Evropë, pyetja nuk është më vetëm kush hodhi shishet. Pyetja është kush do ta mbajë listën dhe kush do të vendosë kush është „i dhunshëm“ e kush student me mesatare dhjetë. Rama ende refuzon të japë dorëheqje, ndërsa ftesën për dialog e lë - fjalë për fjalë - në stolat e betonit para kabinetit të tij.

Refleksi i parë i pushtetit në Tiranë ishte të kërkojë kush i paguan studentët. A do të arrijë dikush edhe te ajo që ata në të vërtetë kërkojnë?