Lista e Studentëve kërkoi dosje për rreth pesëdhjetë njerëz të RTS-së: pse fituesit arritën kaq shpejt te televizioni?

Zgjedhjet në Serbi u mbajtën më 25 tetor. Qeveria e re ende nuk është formuar, e vjetra është në mandat teknik - por kërkesa ndaj servisit publik tashmë ekziston. Lista e Studentëve i ka kërkuar Radio-Televizionit të Serbisë (RTS) listën e të gjithë të punësuarve dhe dosje të veçanta për rreth pesëdhjetë redaktorë, prezantues dhe gazetarë të përmendur me emër.

Kërkesa është paraqitur sipas Ligjit për qasje të lirë në informata me karakter publik. Për gjithë kolektivin kërkohen emrat dhe mbiemrat, vendet e punës, redaksitë dhe lloji i angazhimit. Për njerëzit në listë - biografi profesionale, dëshmi se i kanë plotësuar kushtet për funksionet, dokumente për punësimin e parë në RTS dhe për çdo zhvendosje të mëvonshme. Për një pjesë të drejtuesve edhe vendimet dhe procesverbalet e zgjedhjes së tyre. Në listë janë edhe ish-drejtues të shtëpisë, mes tyre Dragan Bujoshević dhe Nenad Lj. Stefanović.

Lista doli në publik përmes një incizimi nga një takim i brendshëm në RTS, ku ushtruesi i ri i detyrës së shefit të programit informativ, Borivoje Uskoković, lexon emrat. Incizimin e publikuan media të afërta me pushtetin e mëparshëm, dhe reagimet nga ai kamp ishin të zhurmshme. Aleksandar Vuçiq, tani lider i opozitës, deklaroi se diçka e tillë nuk kishte ndodhur që nga koha e Gestapos. Ushtruesja e detyrës së presidentes së Serbisë, Ana Bërnabiq, flet për lista të zeza gazetarësh, ndërsa Shoqata e Gazetarëve të Serbisë i dënoi presionet ndaj të punësuarve në RTS.

Këtu ia vlen të ndalemi. Ligji për qasje të lirë ekziston që qytetarët të shohin si i shpenzojnë institucionet paratë publike dhe kë punësojnë. Formalisht, kërkesa është e ligjshme. Por një listë me pesëdhjetë emra nuk është më pyetje për sistemin - është pyetje për njerëz. A do t'u kontrollohet diploma apo qëndrimi, për momentin askush nuk e thotë.

E hapur mbetet edhe pyetja kush saktësisht qëndron pas kërkesës. Lista e Studentëve vendimet i merr përmes plenumeve, ndërsa kritikët e saj kërkojnë emër e mbiemër pas çdo lëvizjeje. Madje edhe kandidati për kryeministër Dejan Shoshkiq deklaroi së fundmi se deputetët dhe qeveria e ardhshme nuk do të dëgjojnë urdhra nga plenumet. Nëse as brenda vetë listës nuk është e qartë kush vendos, si t'u jetë e qartë gazetarëve në RTS kush i kontrollon?

Ballkani këtë skenë e di përmendësh: pushteti ndërrohet, dhe pyetja e parë është kush do të ulet në programin informativ. Ata që tani e përmendin Gestapon ishin në pushtet deri në zgjedhje. A do t'u dukej kjo kërkesë kaq e frikshme po të kishte ardhur nga radhët e tyre?

Pushteti i ri flet vazhdimisht për transparencë dhe liri. Testi i parë i vërtetë është pikërisht ky: a do të përfundojnë dosjet në arkiv apo në sirtarin e dikujt me emra për t'u zëvendësuar. Përgjigjen nuk do ta japin deklaratat, por fytyrat që do t'i shohim në ekran pas një muaji.