Merkez Belediyesi'nin, Aralık 2024'te kabul edilen kendi Yerel Enerji ve İklim Planı var. Planda, Vodno yamaçlarının yapılaşmasının erozyonu, sel derelerini ve heyelanları tetikleyebileceği yazıyor. Önerilen tedbirler arasında ani sel riski taşıdığı belirlenen alanlarda yapı yasağı da bulunuyor.

Aynı belediye şimdi, Vodno'daki Barutana mevkii için, tüm yamaca dair hidrolojik, hidrojeolojik ve jeoteknik analizler tamamlanmadan taslak ayrıntılı imar planı getiriyor.

"Şu anda üzerinde oturduğumuz dalı kesiyoruz. Bunu yapmaya hakkımız yok, ne bugün kendimiz için ne de gelecek kuşaklar için," diyor "Merkez İçin Şans" yurttaş girişiminden Üsküp Şehir Meclisi üyesi Yana Belçeva-Andreevska.

Üçte bir daha az, ya da yüzde 88 daha fazla

Merkez Belediyesi, taslağın eski plana göre yaklaşık üçte bir daha az yapılaşmaya izin verdiğini savunuyor. Bu doğru - plana kıyasla.

Araziye kıyasla resmî rakamlar başka şey söylüyor. Barutana'da bugün tüm katlarda toplam 15.701 metrekare konut alanı var. Planlanan ise 29.459 metrekare. Bu, mevcut duruma göre yaklaşık yüzde 88'lik bir artış.

Her iki iddia da aynı anda doğru olabilir, çünkü farklı şeyleri ölçüyorlar. Biri, hiçbir zaman tam olarak inşa edilmemiş bir belgeyle karşılaştırıyor. Diğeri, yamaçta gerçekten duranla.

Barutana, polis karakolunun yakınında ve birkaç dağ yürüyüşü patikasının başlangıcında yer alan Vodno'nun bir parçası. Alanda halihazırda konutlar var, ancak yeni taslak ormanın daha derinine giriyor ve yeni yapılara izin verilen kapsamı genişletiyor.

Sonraya ertelenen analizler

Taslağın kendisi, arazinin yapısı nedeniyle kayma olasılığının bulunduğunu kabul ediyor ve jeolojik, jeomekanik ve hidroteknik etütler istiyor.

Yalnızca bunlar sonraya bırakılıyor - tek tek yapılara ilişkin temel projeler aşamasına. Yani her ev ayrı ayrı denetlenecek, üstelik plan inşaata izin verdikten sonra.

Bu kilit nokta ve yavaş söylemeye değer: bir yamaç tek bir evden çökmez. Tüm evlerin, sokakların, kazıların ve istinat duvarlarının toplamından çöker. Yapı yapı denetim, matematiksel olarak tam da bunu ölçemez.

"Ben burada korku yaymak için değilim. Bir karar oylanacaksa, herhangi bir karar veriler ve analizler temelinde oylanmalı… Peki analizler nerede - hidrolojik, hidrojeolojik, jeoteknik? Biz analizlerin yapılmasını istiyoruz. Yapıldığında, plan yeniden görüşmeye gelsin ve sonuçlarında ne olduğunu görelim," diyor Belçeva-Andreevska.

Bu işin sahibi olan kurumun sessizliği

Koruma ve Kurtarma Müdürlüğü aylardır taslak hakkında görüş vermiyor. Yasal süreç, onun yanıtı olmadan da devam edebiliyor.

Bu, yasayla düzenlenmiş bir sessizlik - ve sorun tam da bu yüzden. Risk değerlendirmesi için kurulmuş bir kurum yanıt vermeyebiliyor, plan yine de geçiyor; görüş yokluğu ise sessizce "itiraz yok" diye okunuyor.

"Kamuoyu, kurumların kamu yararını korumak için var olduğunu, susmak için değil, bilmeli," diye iletiyor meclis üyesi.

Parsellerin altındaki borular

Daha sıradan bir sorun da var. Resmî taslak, üç yapı parselinin içinden 350 ve 200 milimetrelik ana boru hatlarının geçtiğini gösteriyor. Büyüğün yaklaşık 400 metresi ve küçüğün 50 metresi kamusal alana taşınmadan bunların üzerine yapı yapılamaz.

Belçeva-Andreevska'ya göre kamu su ve kanalizasyon işletmesi taslak planı geri gönderdi. Kamuoyu tartışmasında, dik arazide yer değiştirmenin ve yeni bir sokak yapımının ne kadar tutacağına dair yanıt alamadılar.

Bir fatura kamuoyu tartışmasında gösterilmiyorsa, bu genellikle birinin onun kendi faturası olmayacağını varsaydığı anlamına gelir.

Bundan sonra ne olacak

Belçeva-Andreevska, taslağın üst ölçekli planlama belgesi olan Genel İmar Planı'yla uyumlu olmadığını da savunuyor. Üsküp Şehir komisyonu yine de olumlu görüş verdi. Belediye Başkanı Orce Gyorgyievski'den kararı yeniden incelemesini istedi, ancak hâlâ somut bir yanıt olmadığını söylüyor.

Taslak, kamuoyu anketinden gelen itirazlar değerlendirildikten sonra yeniden Merkez Belediyesi Meclisi'nin önüne gelmeli.

"Bu, insanların dürüstlüğü için bir sınav olacak," diyor meclis üyesi.

Doğru yanıtları çoktan yazılmış bir sınav - belediyenin iki yıldan kısa süre önce bizzat kabul ettiği belgede.