Gençler Fransa'yı ayağa kaldırdı: sokakta 250.000'den fazla insan, Macron ise ancak şimdi kriz toplantısı çağırıyor

Sendikalardan ya da muhalefetten başlamadı. Lise öğrencilerinden başladı. Eylül sonunda Paris bölgesindeki öğrenciler okullarını kapattı, girişimi Lise Öğrencileri Sendikası üstlendi ve birkaç hafta içinde hareket Lille'den Marsilya'ya, oradan Nantes'a kadar bütün Fransa'ya yayıldı. Salı günü, ulusal eylem gününde onlara sendikalar, öğretmenler ve veliler de katıldı.

Ne istiyorlar? Devrimci bir şey değil. Öğretmen eksikliğinden, aşırı yüklü ders programlarından, bakımsız sınıflardan ve giderek yükselen sıcaklıklara uygun olmayan binalardan şikâyet ediyorlar. Kısacası, temel şeyler. Tanıdık geliyor mu?

Élysée'nin görmezden gelemeyeceği rakamlar

İçişleri Bakanlığı ülke genelinde, 56.000'i Paris'te olmak üzere 256.000 gösterici saydı. Eğitim sendikaları sokakta 450.000 kişi olduğunu öne sürüyor. Eğitim Bakanlığı 891 lisede derslerin tamamen ya da kısmen iptal edildiğini kabul ediyor; sendikalar ise 1.800 okulun kapatıldığından ya da önlem olarak tatil edildiğinden söz ediyor. Yükseköğretim Bakanlığı, üniversitelerin yüzde 40'ında işleyişin aksadığını açıkladı - hareketin başından beri en yüksek oran.

Çirkin kısım burada başlıyor. Protestoların bir kısmı barışçıl geçti, diğerleri ise şiddete dönüştü: ateşe verilen okullar, Paris'te Place de la Nation yakınında kırılan vitrinler. 28 Eylül'den bu yana 6.547 kişi gözaltına alındı. Adalet Bakanlığı'nın pazartesi verilerine göre o güne kadar gözaltına alınanların yüzde 87'si reşit değil.

Saint-Ouen-l'Aumône'de bir polis, 14 yaşındaki Eden'i çok yakın mesafeden bomba atarla atılan bir mermiyle yüzünden vurdu. Çocuk ağır yaralı. Annesi "Kalbim paramparça" dedi. Marsilya'daki protestolardan birinde bir pankartta "Biber gazını çocuklara değil, tecavüzcülere sıkın" yazıyordu.

Polis de kendi payına havai fişek ve başka cisimlerin hedefi oluyor - protestoların başından bu yana onlarca polis yaralandı. Saint-Cyr-l'École'de 15 yaşındaki bir kız öğrenci, bir bebeğin yakınında havan mermisine benzeyen bir havai fişek ateşlediği şüphesiyle gözaltına alındı. Place de la République'de bir gösterici yaklaşık beş metre yüksekliğindeki bir heykelden düşerek ağır yaralandı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, polis müdahalesinin "neredeyse tüm vakalarda" orantılı olduğunu savunuyor.

Macron ancak şimdi ortaya çıkıyor

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron şimdiye kadar krize kamuoyu önünde karışmadı. Ancak en kalabalık günün ardından Élysée'den, Başbakan Sébastien Lecornu, İçişleri Bakanı Nuñez ve Eğitim Bakanı Édouard Geffray ile bir kriz toplantısı çağıracağı bilgisi sızdı. Bu arada Atlantik'in öbür yakasında Donald Trump, Fransa'daki kargaşa için kitlesel göçü ve İslam'ı suçladı - oysa sokaktaki insanlar öğretmen ve sınıf istiyor.

Lise ve üniversite öğrenci örgütleri perşembe için "dördüncü" yeni bir dalga duyurdu bile. Sceaux'lu lise öğrencisi Benjamin, "Sadece bir gün harekete geçersek abarttığımızı söyleyip yollarına devam ederler" diyor. Bir genç, birçok yetişkinin hâlâ anlamadığı şeyi anlamış: bir günlük protesto bir fotoğraftır, her gün süren bir eylem ise baskı. Balkanlar'da bir öğrenci protestosu hiç bir hükümeti kriz toplantısı çağırmaya zorladı mı?