Isınma sezonunun başlamasına on gün kala, Enerji Düzenleme Komisyonu (RKE) Başkanı Atso Ristov, borsalardaki yüksek doğal gaz fiyatı devam ederse Makedonya'yı "çalkantılı bir ısınma sezonunun" beklediği uyarısında bulundu. Sorun basit bir aritmetik.

RKE, 1 Ağustos'tan itibaren geçerli ısı enerjisi fiyatlarını belirlerken gaz, megavatsaat başına yaklaşık 40 avrodan hesaplanmıştı. "Bugün borsalarda zaten 70-72, 80'e kadar da çıktı," dedi Ristov. Hanelerin ısıtma ücreti şimdiden ortalama yüzde 5,96 arttı - ve bugünkü gaz fiyatı bu hesaba hiç dahil değil.

Şimdilik ısı üreten ve dağıtan şirketler darbeyi hissetmiyor, çünkü henüz gaz tüketmeye başlamadılar. "Yaklaşık on gün içinde ısınma sezonu başlayacak ve piyasa sakinleşmezse, mutlaka bizden hesaplamalara müdahale isteyecekler," dedi Ristov. Yeni bir hesaplamanın otomatik olarak yeni bir zam anlamına gelmediğini de ekledi. Bugüne kadar kaç kez yeni bir hesaplama daha düşük bir ısıtma faturasıyla sonuçlandı?

Düzenleyici yöntem değişikliğini de düşünüyor: Gaz fiyatını, tek tek şirketlerin alış fiyatlarından hesaplamak yerine, akaryakıtta olduğu gibi bir borsa referans fiyatına bağlamak. Enerji uzmanı Mitko Andreevski bunun yanlış yön olduğu uyarısında bulunuyor. "Gaz akaryakıta değil, elektriğe bağlanmalı. Enerji Düzenleme Komisyonu'nun düzenlenmiş bir gaz fiyatı getirmesi iyi değil, çünkü bizde piyasa on yıldan fazladır serbest," diyor. Ona göre düzenleme, tek bir tedarikçinin olduğu 2015'e kadar anlamlıydı.

Andreevski'nin mantığı açık: Birden fazla tedarikçi olduğunda, daha düşük fiyatı kimin sunacağı konusunda rekabet etmeleri gerekir; fiyat düzenlendiğinde ise rekabet alanı çok daha dar kalır. Borsaya bağlamanın öngörülebilirlik getirmesi bekleniyor. Ama kolayca borsadaki sıçramaların son fiyata ulaştığı bir kanal daha haline de gelebilir.

Ristov, çalkantı sürerse Hükümet'in de bilgilendirileceğini söylüyor ve olası çözümler olarak sübvansiyonu ya da alternatif bir gaz tedarik kaynağı bulmayı sayıyor. Sübvansiyon, farkı yine vatandaşların ödemesi demek - sadece ısıtma faturasıyla değil, bütçe üzerinden. Merkezi ısıtma kullananlara bu kışın neye mal olacağını ilk fatura gelmeden biri söyleyecek mi?