Hırvatistan ile Sırbistan arasındaki tartışmalı bir toprak parçasında, Tuna kıyısında, kripto milyarderleri kendi "devletlerini" kuruyor - vergisiz, demokrasisiz, ve oylar tam anlamıyla parayla satın alınıyor. Adı Liberland ve kulağa geldiğinden bize daha yakın.

Fiziksel olarak burası hiçbir şeye benzemiyor - seyrek ağaçları, çadırları ve ahşap barakaları olan düz, bataklık bir taşkın ovası; buraya yalnızca tekneyle ulaşılıyor çünkü Hırvat yetkililer karadan girişi engelliyor. Projeyi çok önceden Çek girişimci Vit Jedlicka kurdu, liberter bir dijital devlet olarak. Ama şimdi ilginç kılan, arkasındaki derin cepli insanlar.

Baş finansör, serveti 8,5 milyar dolar olarak tahmin edilen Çinli kripto magnatı Justin Sun. Kendisi Liberland'ın "başbakanı" ve aynı zamanda Trump ailesinin kripto işine 75 milyon dolardan fazla yatırdı. Aynı Sun, bir sanat eserini - duvara bantlanmış bir muzu - 6,2 milyon dolara satın alıp sonra yemesiyle kamuoyunda tanındı. Amerikan düzenleyicileri onu dolandırıcılıkla suçluyor; o 10 milyona anlaştı.

Yönetim biçimi, hikâyenin gerçekten rahatsız edici olduğu nokta. Oylama demokrasiye değil, kripto tokenlere dayanıyor: ne kadar çok token tutarsan, "devleti" kimin yöneteceği üzerinde o kadar etkin olursun. Ya da içişleri bakanı, eski tartışmalı Hırvat milletvekili Ivan Pernar'ın, paranın iktidarın ana mekanizması olup olmadığı sorusuna utanmadan verdiği yanıtla - "tabii ki".

Liberland yalnız bir deney değil. Kripto elitinin finanse ettiği bütün bir proto-devlet dalgasının parçası - Honduras'taki Prospera'dan Peter Thiel'in denizdeki şehirlere dair fikirlerine kadar. Ortak yanları ideolojik: ulus-devletin, hissedarların ve "CEO-monarkların" yönettiği mini devletlerle değiştirilmesi; tartışmalı düşünür Curtis Yarvin'den esinlenen bir fikir.

Bilim kurgu gibi geliyor, ama bizim Tuna'mızda oluyor. Ve işte bizim için, Balkanlar'da asıl soru şu: kendi devletlerimizi zorlukla kurup savunduğumuz bir dönemde, dünyanın en zenginleri devletin kendilerine hiç engel olduğuna karar verip kendilerine bir tane satın alınca bu ne anlama gelir? Demokrasi, bütün kusurlarına rağmen, en azından bir insanın bir oya eşdeğer olduğunu varsayar. Burada oyun bir fiyatı var.