Macaristan yüzlerce yerleşimde içme suyu kısıtlaması getirdi. Hükümet sitesinde yayımlanan verilere göre birinci derece kısıtlamalar 465 yerleşimde, ikinci derece 151'inde geçerli; suyun tüketilmediği, dağıtıldığı en katı üçüncü derece ise 13 yerleşimde yürürlükte.

Neden iki katlı ve sıradan: uzun süreli sıcak hava dalgası ve artan tüketim. Yani sıcak, artı sıcağa dayanmaya çalışan insanlar. Tahminlere göre 6-11 Ağustos arasında ülkenin üzerine daha da güçlü bir sıcak dalgası çökecek; gece sıcaklıklarındaki düşüş ise güçlükle fark edilecek.

Musluktan reaktöre

Ama musluk hikâyenin yalnızca bir ucu. Diğer ucu Tuna. Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Paks hizasındaki su seviyesinin 135 santimetreye düştüğü uyarısını yaptı - ve Paks nehir üzerinde herhangi bir yer değil. Macaristan'ın nükleer santrali orada ve o santral Tuna suyuyla soğutuluyor.

Yanıt mekanik ve acildi: pompa istasyonlarına ek yüzer pompalar kuruldu, yedek üniteler limana ve karaya konuşlandırıldı. Savunma çalışma grubu, enerji arzının durumunu ve su kıtlığının sonuçlarını görüşmek üzere toplandı. Bir devlet nehir seviyesi yüzünden savunma çalışma grubunu topluyorsa, bu artık hava tahmini değildir.

Artık garanti olmayan nehir

Tuna yüzyıllarca Avrupa'nın bu bölümündeki en güvenilir altyapı sayıldı. Bakım istemedi, bütçe istemedi, siyasi irade istemedi. Sadece aktı. Nükleer santraller, sulama sistemleri, gemi koridorları ve bütün ekonomiler bu varsayım üzerine kuruldu.

Varsayım dağılıyor. Üstelik on yıla yayılarak değil, tek bir yaz içinde, her gün ölçülen santimetrelerle. Paks santrali yeterli soğutma suyu için yüzer pompalara bağımlıysa, artık soru planın iyi olup olmadığı değil - aynı havzada başka kimin planını hâlâ iyi saydığıdır.

Aynı havza, aynı yaz

Makedonya Tuna kıyısında değil, ama aynı iklim kuşağında ve aynı mantıkta. Bizde de yazın su tüketimi artıyor, bizde de hidroenerji su seviyesine bağlı ve bizde de kuraklığa tepki genellikle sorun manşete çıktıktan sonra geliyor.

Bizde birileri zararları saymadan önce santimetreleri sayıyor mu? Macaristan saymaya, ancak nükleer santrali çalışır tutmak için yüzer pompalar icat etmek zorunda kaldığında başladı. On üç yerleşim şimdiden üçüncü derecede. Sıcaklar ise daha yeni geliyor.