Çin'in en güçlü yapay zekâ modelleri Çin'e yasaklı Nvidia çiplerinin izlerini taşıyor: ihracat yasağı elek gibi sızdırıyor

ABD'nin en gelişmiş çiplerin Çin'e ihracatına getirdiği yasak kâğıt üzerinde sıkı görünüyor. Yeni bir araştırma, pratikte en iyi Çin yapay zekâ modellerinin yine de tam olarak bu çipler üzerinde büyüdüğünü söylüyor. Unemployment Labs'ten Will DePue, DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax ve Ant Group modellerinin ağırlıklarını, yani modeli oluşturan sayıları analiz etti. Vardığı sonuç: aralarında Kimi K3 ve DeepSeek V4'ün de bulunduğu, ağırlıkları açıkça yayımlanmış önde gelen Çin modelleri, ABD kurallarının Çin'e ihracatını yasakladığı Nvidia Blackwell çipleriyle eğitildiklerine dair işaretler taşıyor.

Önemli bir çekince: analiz, tüm çiplerin Nvidia'ya ait olduğunu ya da yasanın çiğnendiğini kanıtlamıyor. Modeller Çin dışındaki, örneğin Malezya'daki veri merkezlerinde eğitilmiş olabilir. Ama boşluk tam olarak bu. Epoch AI'ın tahminine göre 2024 ve 2025'te yaklaşık iki milyon gelişmiş çip, nihai varış noktasını gizlemek için tasarlanmış düzeneklerle Çin'e girdi. Aynı iki yılda Malezya'ya 275.000 Nvidia yapay zekâ hızlandırıcısı ithal edildi. Bunlardan kaçı gerçekten orada kaldı?

Hikâye burada Nvidia'nın merkezine geri dönüyor. Jensen Huang, Megaspeed şirketini yöneten Alice Huang ile ilişki yaşadığını itiraf ettikten sonra bu hafta şirketten ayrıldı. Megaspeed, ABD ve Singapur makamlarının soruşturması altındaydı ve Bloomberg'e göre Alice Huang ile bağlantılı bir şirket yasaklı çiplerin Şanghay'daki bir veri merkezine kaçırılmasına karışmıştı. Analize göre Nvidia'nın ihlal edilen ihracat kuralları nedeniyle olası hukuki sorumluluğu, büyük ihtimalle onun ayrılık kararında ağırlık taşıdı.

Tablo kaçakçılıkla bitmiyor. İddiaya göre yaklaşık 600.000 H200 çipi Hong Kong'da depolarda Çin'in ithalat onayını bekliyor ve neden beklediği belli değil. Washington'da ise Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in, müfettişlerinin şüpheli alıcıları gözden kaçırdığı ve Nvidia çalışanlarına fazla yakın olduğu yönündeki haberlerin ardından görevini kaybedebileceği iddia ediliyor.

Her yasak etrafında bir rota doğurur ve bu rota genellikle üçüncü bir ülkeden geçer - Balkanlar'ın ambargo yıllarından iyi hatırladığı bir senaryo. Fark, mallarda: bu kez kaçırılan yakıt değil, yapay zekâ yarışında kimin önde olacağını belirleyen bilişim gücü.

Washington şimdi rahatsız edici bir soruyu yanıtlamak zorunda: yasak hiç işe yaradı mı, yoksa sadece onu aşmayı daha kârlı bir işe mi dönüştürdü? Ve kim hesap verecek - çipleri satan şirket mi, yoksa nereye gittiklerini takip etmesi gereken kurumlar mı?