New York, OpenAI ve Anthropic'e gem vuruyor: kritik olay 72 saat içinde bildirilmeli, cezalar 3 milyon dolara kadar çıkıyor

New York bir kayıt portalı açtı ve yapay zekânın en büyük oyuncularına süre verdi: OpenAI, Anthropic ve benzerlerinin tamamı 1 Ocak 2027'ye kadar kayıt olmak zorunda. O tarihte, ABD'nin en ciddi yapay zekâ güvenliği yasalarından biri olan ve laboratuvarlardan iyi niyetten fazlasını isteyen RAISE Yasası yürürlüğe giriyor.

Kurallar, büyük öncü model geliştiricileri denen, yıllık geliri 500 milyon doları aşan şirketler için geçerli. Bu şirketler güvenlik çerçevelerini kamuoyuyla paylaşmak, her kritik güvenlik olayını 72 saat içinde bildirmek ve modellerinin şeffaflığına dair düzenli raporlar yayımlamak zorunda olacak. Yarım milyarlık eşik tesadüf değil: küçük girişimler dışarıda kalıyor, hedefte ise tam da yarışı önde götürenler var.

Denetimi yeni Dijital İnovasyon, Yönetişim, Dürüstlük ve Güven Ofisi (DIGIT) üstleniyor. Cezalar ilk ihlal için 1 milyon dolara, sonraki her ihlal için 3 milyon dolara kadar çıkıyor. Eyalet kayıt olmayan şirketlerin peşine de düşebilir, ancak sözcü bunun nasıl olacağını söylemedi. Tek bir finansman turunda milyarlar toplayan firmalar için üç milyon dolar bozuk para. Onları dikkatli olmaya ceza mı zorlayacak - yoksa kamuya açıklanan bir olayın utancı mı?

Vali Kathy Hochul lafını esirgemedi. Bir basın toplantısında "Teknoloji devleri bize yapay zekâ vizyonlarının kaçınılmaz olduğunu söylüyor" dedi. "Bize şunu söylüyorlar: ya katılın ya geride kalın... Yapay zekâ uçurumuna doğru yarışı kazandığımız sürece her türlü yan hasara değer." Yapay zekâ yarışını açıkça uçurum olarak nitelendiren bir politikacıya pek rastlanmıyor.

Hochul aynı gün Binghamton Üniversitesi bünyesindeki New York Yapay Zekâ Hesap Verebilirlik ve Araştırma Merkezi'ni de açtı. Merkez gelişmiş sistemleri bağımsız olarak değerlendirecek ve şirketlerin güvenlik çerçevelerini denetlemede DIGIT'e yardım edecek. Merkez daha ocakta 55 milyon dolarlık bağış ve sermayeyle duyurulmuştu. Hochul, "Toplulukları şirketlerin, insanları da güçlü teknolojinin üstünde tutan, akıllı ve makul yapay zekâ düzenlemesi için ulusal bir model inşa ediyoruz" dedi.

RAISE, New York'taki bu türden tek yasa değil. Geçen yıldan beri yürürlükte olan bir kural, yapay zekâ arkadaş uygulamalarının operatörlerinin kullanıcılara bir botla konuştuklarını düzenli olarak hatırlatmasını ve intihar düşüncesi ile kendine zarar verme belirtilerini tanımaya çalışmasını zorunlu kılıyor. Hochul ekimde ayrıca reşit olmayanlar için ayrı bir sohbet botu güvenliği yasası imzaladı; yasa aldatıcı biçimde insan gibi davranmayı, duygusal manipülasyonu ve yaranmacılığı, intiharı ya da yeme bozukluklarını teşvik etmeyi yasaklıyor. Yasa 1 Haziran 2027'de yürürlüğe giriyor.

Kaliforniya SB 53 yasasıyla ocaktan beri güvenlik çerçeveleri, ihbarcıların korunması ve kritik olayların 15 gün içinde bildirilmesini şart koşuyor. Illinois ise SB 315 ile 2027 başından itibaren bağımsız denetimlerle bir adım öteye gidiyor. On yılın en güçlü teknolojisinin kurallarını eyaletler tek tek yazarken Avrupa Birliği'nin tüm üyeleri için tek bir yasası var. Amerika elli farklı versiyonla mı kalacak? Ve model milyonlarca insanın elindeyken 72 saat yeterince kısa mı?