Në Andaluzi aktualisht realizohen 73 hulumtime gjeologjike për 27 minerale që i nevojiten industrisë evropiane. Në Maqedoni minierë e re për lëndë të para metalike nuk është hapur prej më shumë se katër dekadash.

Krahina spanjolle merr pjesë me rreth 90 përqind të vlerës së minierave metalike në Spanjë. Prodhimi i xeherorëve metalikë tejkalon 1,2 miliardë euro në vit, ndërsa sektori siguron më shumë se 8.000 vende pune. Kjo nuk është trashëgimi historike - është politikë aktuale që zgjerohet në mënyrë aktive.

Ilovica pret, ndërsa shifrat qëndrojnë të shkruara

Maqedonia ka potencial të konfirmuar për bakër në Ilovicë. Projekti Ilovica-Shtuka është paralajmëruar me investim fillestar prej rreth 350 milionë eurosh, me plan për rreth 1.000 vende pune të drejtpërdrejta në fazën e ndërtimit dhe rreth 500 në fazën operative. Efekti indirekt, sipas projeksioneve të investitorit, do të mund të arrinte rreth 2.700 vende pune.

Këto janë projeksione të investitorit, jo shifra të realizuara - dallimi është i rëndësishëm dhe nuk guxon të fshihet. Por edhe si projeksione, ato ekzistojnë në letër me dekada, ndërsa numri i të punësuarve në minierat maqedonase vazhdon të zvogëlohet.

Bakri, magnezi, bizmuti dhe arseniku janë të domosdoshëm për elektrifikimin, për industrinë elektronike, automobilistike, të çelikut dhe farmaceutike. Litiumi, kobalti dhe nikeli janë kyç për bateritë e automjeteve elektrike. Elementet e rralla të tokës shkojnë në turbinat me erë. Kjo është lista pas së cilës Evropa aktualisht vrapon, sepse varësia nga importi u bë çështje strategjike, e jo vetëm tregtare.

Dallimi nuk është në gjeologji

73 lejet në Andaluzi përfshijnë 80 komuna të shpërndara mes tetë provincave. Huelva prin me 38, Sevilja ka dymbëdhjetë, Kordoba tetë. Rajoni tashmë ka dy projekte të klasifikuara si projekte strategjike të Bashkimit Evropian, të mbështetura me 7,6 dhe me 3,44 milionë euro.

Ky është mekanizëm që funksionon: hulumtim, klasifikim, mbështetje evropiane, prodhim. Çdo hap ka një institucion që e bart. Maqedonia ka xehe të konfirmuar dhe një njoftim.

Pyetja nuk është nëse vendi ka bakër - ka, dhe kjo është e vërtetuar. Pyetja është pse burimi i vërtetuar me dekada mbetet vetëm një pikë në hartën gjeologjike, ndërsa diskutimi për të çdo herë nis nga e para dhe përfundon me të njëjtën fjali për potencial të pashfrytëzuar.