Андалузија со 73 истражувања за критични минерали, Македонија со потврден бакар и ниту еден нов рудник за четири децении

Во Андалузија во моментов се реализираат 73 геолошки истражувања за 27 минерали што ѝ се потребни на европската индустрија. Во Македонија нов рудник за метални суровини не е отворен повеќе од четири децении.

Шпанската покраина учествува со околу 90 отсто од вредноста на металното рударство во Шпанија. Производството на метални руди надминува 1,2 милијарди евра годишно, а секторот обезбедува повеќе од 8.000 работни места. Тоа не е историско наследство – тоа е тековна политика која активно се проширува.

Иловица чека, а бројките стојат напишани

Македонија има потврден потенцијал за бакар во Иловица. Проектот Иловица-Штука е најавен со почетна инвестиција од околу 350 милиони евра, со план за околу 1.000 директни работни места во фазата на изградба и околу 500 во оперативната фаза. Индиректниот ефект, според проекциите на инвеститорот, би можел да достигне околу 2.700 работни места.

Тоа се проекции на инвеститорот, а не остварени бројки – разликата е важна и не смее да се брише. Но и како проекции, тие постојат на хартија со децении, додека бројот на вработени во македонското рударство продолжува да се намалува.

Бакарот, магнезиумот, бизмутот и арсенот се неопходни за електрификацијата, за електронската, автомобилската, челичната и фармацевтската индустрија. Литиумот, кобалтот и никелот се клучни за батериите на електричните возила. Ретките земни елементи одат во ветерниците. Тоа е листата околу која Европа во моментов трча, бидејќи зависноста од увоз стана стратешко прашање, а не само трговско.

Разликата не е во геологијата

73-те дозволи во Андалузија опфаќаат 80 општини распределени меѓу осумте провинции. Хуелва води со 38, Севиља има дванаесет, Кордоба осум. Регионот веќе има два проекта класифицирани како стратешки проекти на Европската Унија, поддржани со 7,6 и со 3,44 милиони евра.

Тоа е механизам што работи: истражување, класификација, европска поддршка, производство. Секој чекор има институција што го носи. Македонија има потврдена руда и една најава.

Прашањето не е дали земјава има бакар – има, и тоа е утврдено. Прашањето е зошто утврдениот ресурс со децении останува само точка во геолошка карта, додека дискусијата за него секој пат почнува одново и завршува со истата реченица за неискористен потенцијал.