Detarët kroatë kërkojnë zonë lufte në Detin e Zi: Lufta tashmë po fundos anije para bregut të BE-së

Cisterna kimike „Vine Trader“, nën flamurin e San Marinos, u godit nga mjete fluturuese pa pilot më 15 tetor, rreth 13 milje detare në juglindje të qytetit rumun Sulina, pranë kufirit me Ukrainën. Në anije kishte 12 anëtarë ekuipazhi: dy kroatë, një shtetas i Bosnjë e Hercegovinës dhe nëntë nga Benini. Pesë u shpëtuan. Shtatë u zhdukën - një kroat dhe gjashtë nga Benini.

Kërkimi është ndërprerë. Neven Melvan, sekretar i përgjithshëm i Sindikatës së Detarëve të Kroacisë, deklaroi se pothuajse nuk ka shpresë që të zhdukurit të gjenden. Aksioni i shpëtimit nisi menjëherë pas sulmit, por e pengoi moti shumë i keq në det. Kroati i dytë mori djegie sipërfaqësore, u mbajt në spital, e pastaj u lirua dhe u vendos në hotel, konfirmoi Ministria kroate e Punëve të Jashtme dhe Evropiane.

„Njerëz vdesin edhe në Bashkimin Evropian“

Sindikata tani, përmes Federatës Ndërkombëtare të Punëtorëve të Transportit (ITF), kërkon që pjesa e Detit të Zi pranë Rumanisë dhe Bullgarisë të shpallet zyrtarisht zonë lufte. „Njerëz vdesin edhe në Bashkimin Evropian“, paralajmëroi Melvan. Logjika është e thjeshtë dhe e ashpër: me statusin e zonës së luftës, detarët fitojnë të drejtën të refuzojnë të lundrojnë nëpër ato ujëra, me të gjitha mbrojtjet që u takojnë kur punojnë në luftë.

Këtu lind problemi. Vetë Melvan pranon se mbetet të shihet nëse do të ketë vullnet të mjaftueshëm politik, sepse bëhet fjalë për ujëra pranë vendeve anëtare të BE-së. Me fjalë të tjera - dikush duhet të thotë me zë të lartë se lufta ka arritur në bregun e Unionit. Sa qeveri do të duan të nënshkruajnë nën atë fjali?

Shtatë anije për dy javë

„Vine Trader“ nuk është rast i izoluar. Vetëm më 13 tetor, dy anije tregtare u goditën pranë bregut bullgar: „Chelsea 3“ malteze u godit nga tre dronë, ndërsa 15 anëtarët e ekuipazhit të saj u shpëtuan, ndërkohë që „HS Dignity“, nën flamurin e Guinesë Bisau, u fundos, dhe 11 anëtarë të ekuipazhit të saj u raportuan të zhdukur. Sipas të dhënave bullgare, për një muaj në zonën ekonomike ekskluzive bullgare u sulmuan katër anije, nga të cilat dy u fundosën. Në dy javët e fundit janë goditur të paktën shtatë mjete lundruese pranë brigjeve të dy anëtareve të NATO-s, ndërsa të paktën 30 detarë kanë vdekur ose janë zhdukur.

Përgjigjja deri tani është ushtarake, e jo juridike. F-16-at rumunë më 17 tetor rrëzuan dy dronë rusë mbi ujërat territoriale rumune. NATO më 20 tetor paralajmëroi avionë patrullimi shtesë, radarë, dronë dhe ekspertë për mjete shpërthyese në rajon, ndërsa avioni amerikan i zbulimit P-8A „Poseidon“ tashmë fluturon nga Varna bullgare. Bullgaria i kërkoi Aleancës avionë luftarakë, sisteme raketore dhe mbrojtje nga dronët, ndërsa Bukureshti paralajmëroi bashkëpunim më të ngushtë me Bullgarinë dhe Turqinë.

Dhe një detaj tjetër i pakëndshëm: as NATO nuk ia ka atribuuar zyrtarisht Rusisë të gjitha sulmet, as nuk është përcaktuar nga erdhën dronët që goditën „Vine Trader“. Autoritetet bullgare flasin për „indikacione serioze“ të përgjegjësisë ruse, por pranojnë se nuk kanë prova përfundimtare. Moska nuk mori përgjegjësi. Pra, anijet fundosen, detarët zhduken, e zyrtarisht - askush nuk ka qëlluar.

Ballkani e njeh këtë skenë: luftë që zyrtarisht nuk ekziston derisa t'i trokasë dikujt në derë. Sindikata kroate të paktën kërkon diçka konkrete - që detari të ketë të drejtë të thotë „jo“. Pyetja është nëse ajo e drejtë do të vijë para anijes së ardhshme të fundosur, apo pas saj.