Organizata LABORATORI HULUMTUES I REPORTAZHEVE MAQEDONI (IRL) deklaron publikisht se është krijuar për shkak të nevojës për një „platformë të pavarur\" të çliruar nga ndikimet politike dhe korporative. Por kur një media apo organizatë që paraqitet si e pavarur merr shuma të mëdha parash publike - në këtë rast 180.000 euro nga Radio Televizioni Maqedonas - është logjike të ngrihet pyetja: sa nga ajo pavarësi mbetet vërtet? Vëmendje shtesë tërheq edhe fakti se ata vetë thonë se janë formuar në vitin 2017 me mbështetjen e „Projektit Ndërkombëtar për Raportim mbi Krimin e Organizuar dhe Korrupsionin\" - një organizatë ndërkombëtare, partnere e së cilës në Maqedoni është pikërisht IRL. Kjo hap edhe më shumë pyetje: sa grante dhe donacione të huaja kanë marrë ndër vite, nga kush, për çfarë qëllimesh dhe a ka publiku qasje të plotë në ato rrjedha financiare? Qytetarët kanë të drejtë të dinë: si u zgjodh pikërisht kjo organizatë, sipas cilave kritere, për çfarë projektesh dhe me çfarë interesi publik? A pati konkurrencë? A pati thirrje publike? Dhe çfarë saktësisht mori publiku për ato para?

Kur një media apo organizatë ndërton imazh pavarësie absolute, dhe njëkohësisht përdor fonde të konsiderueshme publike dhe donatore, transparenca duhet të jetë maksimale. Përndryshe, besimi shndërrohet në dyshim.

Në një vend ku gazetaria duhet të jetë korrektivi i sistemit, publiku pret përgjigje të qarta - jo parulla deklarative për pavarësinë. Sepse pavarësia nuk provohet me slogane, por me transparencë të plotë financiare dhe trajtim të barabartë ndaj çdo qendre pushteti.

Pasi tema e fondeve që mori LABORATORI HULUMTUES I REPORTAZHEVE MAQEDONI (IRL) u hap publikisht, është krejt e natyrshme që qytetarët të nisin të bëjnë edhe pyetje më të vështira. Nëse një organizatë që paraqitet si plotësisht e pavarur merr fonde të rëndësishme nga institucione publike, por edhe nga organizata e fonde të huaja, atëherë publiku ka të drejtë të kërkojë transparencë të plotë.

Sot çdo qytetar mund të pyesë lirisht: a kanë qenë disa nga projektet dhe hetimet e IRL të porositura, të orientuara apo të motivuara financiarisht nga qendra të caktuara pushteti? Kush i vendos prioritetet? Kush vendos cilat tema do të jenë „hetime të mëdha\" dhe cilat nuk do të hapen kurrë?

Këto pyetje nuk janë sulm ndaj gazetarisë, por pjesë thelbësore e kontrollit demokratik. Sidomos kur bëhet fjalë për organizata që ndër vite ndërtojnë imazh autoriteti moral dhe profesional në shoqëri.