Presidenti serb Aleksandër Vuçiq publikoi një tekst programatik me një plan pesë-pikësh. Kjo nuk është deklaratë e zakonshme - është një platformë e plotë reformash me të cilën Vuçiqi pozicionohet për lidership të qëndrueshëm para zgjedhjeve të ardhshme.

Pikat janë konkrete:

1. Ristrukturim i pushtetit - reduktim drastik i numrit të ministrave, sekretarëve të shtetit, ndihmësve. Mbyllje e agjencive dhe zyrave pa funksion të vërtetë. Derregullim. Mesazhi për burokracinë: nuk do të mund të fshiheni më pas komplekseve institucionale.

2. Rritje e produktivitetit - Vuçiqi thotë se „serbët do të duhet të punojnë më shumë, jo më pak". Cituar Gjermaninë si model në konkurrencë me Kinën dhe SHBA-në. Një mesazh i drejtpërdrejtë, shpesh i pakëndshëm, që pothuajse asnjë politikan ballkanik nuk do ta dërgonte.

3. Reforma në arsim - përshtatje e plotë me nevojat e tregut. Atë që Maqedonia e shpall në letër çdo vit, por në realitet askush nuk e bën. Nëse Serbia ia del - do të na lërë larg pas.

4. Zgjidhje energjetike me opsionin bërthamor - Vuçiqi flet hapur për energjinë bërthamore. Hap i madh - dhe diçka që Ballkani e ka shmangur me dekada. Nëse Serbia ndërton një central bërthamor, kjo ndryshon hartën energjetike të rajonit.

5. Teknologji - robotikë, AI, superkompjuterë - Serbia tashmë ka dy superkompjuterë me të cilët asnjë vend i rajonit nuk mund të konkurrojë. Plani vazhdon investimet.

Për Ballkanin, ky është moment krahasimi. Strategjia maqedonase për qëndrueshmërinë demografike 2026-2046 (shpallur të njëjtën ditë) përqendrohet në 19 kopshte të rinj. Strategjia serbe përqendrohet në energji bërthamore, AI dhe superkompjuterë. S'është pyetje çfarë është „më e drejtë" - por dy vendet tona shkojnë në drejtime të ndryshme, dhe rezultatet pas 20 vitesh do jenë të ndryshme.

Vuçiqi ka famë për deklarata të mëdha pa pasoja. Plani pesë-pikësh lehtësisht mund të mbetet në letër. Por ndryshe nga politikanët tanë që luftojnë për ndjesinë se „problemi nuk është yni", Vuçiqi merr rregullisht vendime. Kush do të jetë në pozitë më të mirë ekonomike deri në 2046? Pyetja është reale - dhe Maqedonia duhet ta vërë në kujtesë.