Kush e rrëzoi Vuçiqin: një kardiolog, një dramaturg, Bodiroga dhe inxhinieri që paralajmëronte për Novi Sadin

Kush e mundi Vuçiqin? Jo një parti tjetër, jo një figurë e njohur opozitare, jo dikush që priste radhën për pushtet. E mundi një listë e përbërë nga mjekë, profesorë, aktorë, sportistë dhe një inxhinier, e cila para dy vitesh nuk ekzistonte. Dhe pikërisht kjo është forca e saj më e madhe, por edhe rreziku më i madh.

Lista Studentore doli nga protestat pas rënies së strehëzës në Novi Sad në nëntor 2024, kur vdiqën 16 njerëz. Formalisht u themelua në shtator nga 14 njerëz, kryesisht profesorë universitarë. Mblodhi mbi 70.000 nënshkrime mbështetjeje dhe më 14 shtator e dorëzoi kandidaturën në Komisionin Zgjedhor Republikan. Sipas projeksioneve, fitoi 52,9 për qind dhe 140 nga 250 vende deputetësh.

Bartësi nuk është automatikisht kryeministër

Në krye të listës është Ilija Srdanoviq, kardiolog dhe profesor në Fakultetin e Mjekësisë në Novi Sad. Nuk është politikan profesionist dhe, që është e rëndësishme, vendi në krye të listës nuk do të thotë automatikisht edhe karrigen e kryeministrit. Kush do ta udhëheqë qeverinë, ende nuk është thënë. E dyta në listë është mjekja Katarina Stankoviq, i treti është dramaturgu Željko Hubač, i njohur për seriale televizive dhe teatër, ndërsa i katërti kirurgu Aleksandar Cvetkoviq. Aktori Tihomir Staniq është i teti.

Bodiroga, një guvernator dhe një fermer kundër litiumit

Në vendin e 24-t është Dejan Bodiroga, dyfish kampion bote dhe trefish kampion i Evropës me Jugosllavinë dhe president i Euroligës. Në vendin e 27-t është ekonomisti Dejan Šoškić, guvernator i Bankës Popullore të Serbisë nga viti 2010 deri në 2012. Sociologu Jovo Bakiq, kritik i gjatë i Vuçiqit, është në vendin e 76-t. Në listë janë edhe ish-reprezentuesi i atletikës Mihail Dudaš, ish-futbollisti Mirko Poledica, avokati Feđa Dimoviq nga grupi „Beogradski sindikat“, psikologu Aleksandar Baucal dhe rektorja e Universitetit të Arteve Mirjana Nikoliq.

Dy janë histori më vete. Zlatko Kokanoviq është bujk dhe një nga fytyrat më të zëshme kundër projektit „Jadar“ për nxjerrjen e litiumit, pas të cilit qëndron Rio Tinto. Zoran Gjajiq është inxhinier që ka punuar në stacionin e Novi Sadit dhe publikisht ka treguar për parregullsi gjatë rindërtimit të tij. Njeriu që paralajmëronte para se të binte strehëza tani është në listën që e rrëzoi pushtetin. A ka pamje më të fortë se si përfundon sistemi që nuk do të dëgjojë?

Program me 11 pika, për momentin vetëm në letër

Programi ka 11 pika në tri pjesë: luftë kundër korrupsionit, institucione të pavarura dhe përgjegjësi e funksionarëve. Mes propozimeve janë polici e veçantë e prokurorisë, revizion i Ministrisë së Punëve të Brendshme, kontroll i pasurisë së funksionarëve, lustrim, tekste shkollore falas dhe ilaçe më të lira. E gjithë kjo për momentin janë premtime që varen nga qeveria e ardhshme.

Lista nuk ka një lider dominues, ndërsa shumica e kandidatëve kurrë nuk kanë qenë në funksion të lartë shtetëror. Në fushatë kjo është përparësi: askush nuk mund t'i akuzojë për të kaluarën. Në pushtet, kjo bëhet provë. Sa lëvizje në Ballkan nisën nga rruga me duar të pastra, e përfunduan të humbura në kabinetet ministrore? Profesorët tani duhet të tregojnë se janë ndryshe.