Vuçiç'i kim devirdi: Bir kardiyolog, bir oyun yazarı, Bodiroga ve Novi Sad için uyarıda bulunan mühendis

Vuçiç'i kim yendi? Başka bir parti değil, tanınmış bir muhalefet figürü değil, iktidar sırası bekleyen biri değil. Onu, iki yıl önce var olmayan, doktorlar, profesörler, oyuncular, sporcular ve bir mühendisten oluşan bir liste yendi. Ve tam da bu, listenin en büyük gücü, ama aynı zamanda en büyük riski.

Öğrenci Listesi, Kasım 2024'te Novi Sad'da 16 kişinin öldüğü istasyon sundurmasının çökmesinin ardından başlayan protestolardan doğdu. Resmi olarak eylülde, çoğu üniversite profesörü olan 14 kişi tarafından kuruldu. 70.000'den fazla destek imzası topladı ve 14 Eylül'de adaylığını Cumhuriyet Seçim Komisyonu'na sundu. Projeksiyonlara göre yüzde 52,9 oy ve 250 sandalyenin 140'ını kazandı.

Liste başı otomatik olarak başbakan değil

Listenin başında Novi Sad Tıp Fakültesi'nde kardiyolog ve profesör olan İlija Srdanoviç var. Profesyonel bir politikacı değil ve önemli olan şu ki liste başı olmak otomatik olarak başbakanlık koltuğu anlamına gelmiyor. Hükümeti kimin yöneteceği henüz söylenmedi. Listede ikinci sırada doktor Katarina Stankoviç, üçüncü sırada televizyon dizileri ve tiyatroyla tanınan oyun yazarı Željko Hubač, dördüncü sırada ise cerrah Aleksandar Tsvetkoviç var. Oyuncu Tihomir Staniç sekizinci.

Bodiroga, bir merkez bankası başkanı ve lityuma karşı bir çiftçi

24. sırada, Yugoslavya ile iki kez dünya ve üç kez Avrupa şampiyonu olan EuroLeague başkanı Dejan Bodiroga yer alıyor. 27. sırada, 2010-2012 yılları arasında Sırbistan Merkez Bankası başkanlığı yapan ekonomist Dejan Šoškić var. Vuçiç'in uzun süredir eleştirmeni olan sosyolog Jovo Bakiç 76. sırada. Listede ayrıca eski milli atlet Mihail Dudaš, eski futbolcu Mirko Poledica, "Beogradski sindikat" grubundan avukat Feđa Dimoviç, psikolog Aleksandar Baucal ve Sanat Üniversitesi rektörü Mirjana Nikoliç de var.

İkisi ayrı bir hikaye. Zlatko Kokanoviç bir çiftçi ve Rio Tinto'nun arkasında olduğu "Jadar" lityum madeni projesine karşı en yüksek sesli isimlerden biri. Zoran Cayiç ise Novi Sad istasyonunda çalışmış ve yeniden inşası sırasındaki usulsüzlüklere kamuoyu önünde dikkat çekmiş bir mühendis. Sundurma çökmeden önce uyaran adam şimdi iktidarı deviren listede. Dinlemek istemeyen bir sistemin nasıl sona erdiğine dair bundan güçlü bir görüntü var mı?

11 maddelik bir program, şimdilik sadece kağıt üzerinde

Programın üç bölümde 11 maddesi var: yolsuzlukla mücadele, bağımsız kurumlar ve yetkililerin hesap verebilirliği. Öneriler arasında savcılığa bağlı özel bir polis birimi, İçişleri Bakanlığı'nın denetlenmesi, yetkililerin mal varlıklarının kontrolü, lüstrasyon, ücretsiz ders kitapları ve daha ucuz ilaçlar var. Bunların hepsi şimdilik gelecekteki hükümete bağlı vaatler.

Listenin tek bir baskın lideri yok ve adayların çoğu hiçbir zaman üst düzey bir devlet görevinde bulunmadı. Kampanyada bu bir avantaj: Kimse onları geçmişle suçlayamaz. İktidarda ise bu bir sınava dönüşüyor. Balkanlar'da kaç hareket sokaktan temiz ellerle yola çıkıp bakanlık odalarında kayboldu? Profesörlerin şimdi farklı olduklarını göstermesi gerekiyor.