Ministri i punëve të jashtme Timço Mucunski këtë mbrëmje e shqiptoi fjalinë që deri tani rrallë dëgjohej aq drejtpërdrejt nga një funksionar makedon: zgjidhja që është në tavolinë është e paqëndrueshme dhe mund të na kthejë në bllokadë për disa javë.

„Qëllimi ynë është të gjejmë zgjidhje, por jo të tillë që do të na kthejë në të njëjtin pozicion për javë ose muaj. Zgjidhje e tillë është e papranueshme”, deklaroi Mucunski në intervistë për TV Sitel.

Pozicioni makedon, si e përshkroi ai, qëndron mbi dy gjëra. E para janë garanci të qarta - ose përmes ndryshimeve kushtetuese me zbatim të shtyrë, ose përmes garancive nga institucionet evropiane. E dyta është reciprocitet ndërkombëtar-juridik në pjesën e të drejtave të njeriut.

Reciprociteti: fjala që ndryshon kornizën

Kërkesa e dytë është ajo që vlen të lexohet dy herë. „Kur Bullgaria pret nga ne që pakicën bullgare ta futim në Kushtetutën tonë, e pakta që mund të bëjë është të respektojë aktgjykimet e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut në pjesën e respektimit të të drejtave themelore të njeriut të makedonëve që jetojnë në territorin e Bullgarisë”, tha Mucunski.

Kjo nuk është hap retorik. Aktgjykimet e gjykatës në Strasburg për të drejtat e makedonëve në Bullgari tashmë janë marrë dhe tashmë janë të pazbatuara. Me këtë Makedonia e transferon temën nga terreni i komisioneve historike - ku çdo argument është i pafund - në terrenin e vendimeve konkrete gjyqësore me emra lëndësh dhe data mosekzekutimi. Këtu loja është më e favorshme, sepse nuk ka hapësirë për interpretim.

Protokolli që nuk duhet të bëhet obligim

Mucunski hodhi edhe një tezë juridike që deri tani futej ngadalë në procedurë: se protokollet nga takimet e ministrave të punëve të jashtme paraqesin obligime juridikisht detyruese. Nëse kjo pranohet, shpjegoi, vjen një zinxhir obligimeve shtesë - midis tyre edhe afate për punën e komisionit historik.

Kjo është debat teknik që tingëllon i mërzitshëm, por pikërisht në detaje të tilla vendoset sa do të kushtojë diçka më vonë. Një herë i pranuar, protokolli nga takimi ministror pushon të jetë shënim i bisedës dhe bëhet dokument që ekzekutohet.

Model i ri i zgjerimit, kurth i vjetër

Për modelin e ri të paralajmëruar të zgjerimit të BE-së, Mucunski tha se kërkesa kyçe për Makedoninë është që ai të mos paraqesë alternativë të anëtarësimit të plotë. Bashkëpunim i forcuar dhe benefite për kandidatët - po, por si proces paralel, e jo si zëvendësim.

Ai hodhi pretendimet për negociata të fshehta: „Nuk ka biseda të fshehta ose biseda 'nën radar'. Ka biseda që i zhvilloj vazhdimisht me ministrat e punëve të jashtme të vendeve anëtare dhe me përfaqësues evropianë.”

Mbetet pyetja që asnjë intervistë nuk i dha përgjigje. Nëse zgjidhja në tavolinë është e paqëndrueshme dhe Mucunski këtë e thotë publikisht - çfarë saktësisht qëndron në tavolinë në vend të saj? Sepse që shteti të mos kthehet në bllokadë, dikush tani duhet të ofrojë atë që deri tani nuk e ofroi askush.